Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'ne girişte, ortaöğretim başarı puanı artık göz önünde bulundurulmayacak. Yeni kanun teklifi, başarı sıralamasını üç bileşenden oluşturacak: sınav puanı, fiziki yeterlilik ve mülakat. Mevcut yönetmelik ise bu üç unsurun yanı sıra ortaöğretim başarı puanına da yüzde 5 katkı sağlıyordu. Bu düzenleme ile fakülte ve meslek yüksekokulu için uygulanan iki farklı sistem de tek bir sisteme dönüştürülecek.

Lise başarı puanının sıralamadan çıkarılma sebebi

TBMM'ye sunulan Ak Parti kanun teklifinin gerekçesi, Anayasa Mahkemesi'nin vermiş olduğu karara dayanmaktadır. Mahkeme, 12 Şubat 2026 tarihli ve E:2025/257, K:2026/44 sayılı kararında, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesindeki "nitelikleri" ifadesinin iptaline karar verdi.

Kararda, akademiye kabul edilen öğrencilerin devletten maaş alan personel olmadığını belirtip, bu kişilerin kriterlerinin idarenin insafına bırakılmasının eğitim hakkını kısıtladığını ifade edilmiştir.

Bu karar doğrultusunda, sadece aranan şartları değil, seçim sınavının aşama ve puanlama yöntemlerini de yasaya dâhil ediliyor. Yeni bir puanlama sistemi oluşturulurken, ortaöğretim başarı puanı bu sistemde yer almayacak.

Ak Parti'nin TBMM'ye sunduğu teklif metninde ise "ortaöğretim başarı puanı", "lise başarı puanı" veya "diploma notu" ifadeleri kullanılmıyor.

Giriş puanlarının mevcut hesaplanma yöntemi

Hâlen geçerli olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliği, giriş puanını iki farklı formülle belirliyor.

Fakülteye girişte, puan yazılı sınav puanının yüzde 60'ı, ortaöğretim başarı puanının yüzde 5'i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15'i ve mülakat puanının yüzde 20'sinin toplamı üzerinden hesaplanıyor.

Meslek yüksekokulu içinse ile kriterler değişiklilik gösteriyor: yazılı sınav puanının yüzde 45'i, ortaöğretim başarı puanının yüzde 5'i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15'i ve mülakat puanının yüzde 35'i dikkate alınıyor.

Ayrıca yönetmelik, puanların virgülden sonra iki haneli olarak hesaplanmasını ve eşitlik durumunda sırasıyla yazılı sınav, mülakat ve fiziki yeterlilik puanlarının dikkate alınmasını öngörüyor.

Yeni kanun teklifine göre başarı sıralaması nasıl oluşturulacak?

Teklif, tek bir hesaplama yöntemi sunuyor. Başarı sıralaması, başvuru sıralamasının yüzde 50'si, fiziki yeterlilik sınavı puanının yüzde 25'i ve mülakat puanının yüzde 25'i toplamına dayalı olacak.

Fakülte ve meslek yüksekokuluna başvuran adaylar için başvuru sıralamasına esas puan, yükseköğretim kurumları sınav puanı olarak tanımlanıyor. Bu puanın yüz tam puan üzerinden hesaplanacağı hukuken belirtiliyor.

Sınava kabul edilecek aday sayısı ve baraj değerleri de yasada yer alıyor. Eğitime alınacak aday sayısının en fazla on katı kadar aday, fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarına tabi tutulacak; her iki sınavdan da yüz tam puan üzerinden en az 60 puan alınması gerekecek.

Yönetmelikte bu baraj 500 tam puan üzerinden en az 300 puan olarak belirlenmiş durumda. Her iki metinde de oran yüzde 60 olarak belirlenmiş; tek fark ölçek.

Mülakat ve fiziki yeterlilikten sağlanacak ağırlık artacak mı?

Fakülteye girişte ağırlık artarken, meslek yüksekokulunda durum biraz daha karmaşık.

Fakültede fiziki yeterlilik ve mülakatın toplam ağırlığı yüzde 35'ten yüzde 50'ye yükselebilir. Fiziki yeterlilik yüzde 15'ten yüzde 25'e, mülakat ise yüzde 20'den yüzde 25'e çıkarılıyor. Sınav puanının oranı ise yüzde 60'tan yüzde 50'ye düşmüş durumda.

Meslek yüksekokulunda, fiziki yeterlilik ve mülakatın toplamı yüzde 50'de sabit kalıyor; ama iç yapısı değişiyor. Fiziki yeterlilik yüzde 15'ten yüzde 25'e arttığı halde, mülakat yüzde 35'ten yüzde 25'e geriliyor. Sınav puanının ağırlığı ise yüzde 45'ten yüzde 50'ye çıkarılmıştır.

Sonuç olarak, düzenleme, meslek yüksekokulu adayları için mülakat ağırlığını azaltırken, fakülte düzeyindekiler için hem mülakat hem de fiziki yeterlilik ağırlığını artırıyor.

Ortaöğretim başarı puanının kaldırılmasıyla ortaya çıkan yüzde 5'lik pay, her iki grupta da fiziki yeterlilik ve mülakat tarafına aktarılıyor.

Hangi alanlarda sınav puanı hesaba katılmayacak?

Teklif, dört ayrı alan için özel bir sistem getirmektedir. Kendi namına yükseköğretim kurumunu tamamlayan subay ya da astsubay olmak isteyenlerden tabip, diş tabibi, güverte ve makine alanlarında başvuranların tamamı sınavlara çağrılacak. Bu alanlarda başarı sıralaması, fiziki yeterlilik puanı ve mülakat puanının eşit şekilde etkisi altında kalacak. Yani sadece ortaöğretim başarı puanı değil, merkezi sınav puanı da burada göz önünde bulundurulmayacak. Sıralama tamamen fiziki yeterlilik ve mülakat sonuçlarına dayanacak.

Diğer alanlarda ise kontenjanın on katına kadar aday sınırlaması uygulanırken, bu dört alanda başvurusu kabul edilen her aday sınavlara girecek.

Yönetmelik, lise başarı puanını yeniden ekleyebilir mi?

Teklif, 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesinde yönetmeliğe bırakılan yetkiyi daraltıyor.

Maddenin mevcut halinde "Akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esasları yönetmelikle belirlenir" ifadesi bulunuyor. Ancak teklif, bu ifadeden "nitelikleri ile" kısmını çıkararak, yönetmeliğe yalnızca giriş usul ve esaslarını belirleme yetkisi bırakıyor.

Puan hesaplama yöntemi yasaya dahil edildiğinden, yönetmeliğin yasada yer almayan bir unsuru eklemesi hukuken mümkün görünmüyor. Kanunun katı kuralları dışında herhangi bir yönetmelik düzenlemesine gidilemez.

Teklifin yasalaşması durumunda, mevcut yönetmeliğin puanlama maddesi, kanuna uyumlu bir şekilde yeniden şekillendirilecektir. Ancak bu geçiş süreci için teklifte herhangi bir hüküm yer almıyor.