Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 15 yaş altındaki bireyler için sosyal medya kullanımını yasaklayan bir düzenlemenin taslağına DW Türkçe aracılığıyla erişim sağlandı. Bakanlık, bu taslağı bugün TBMM’de AK Parti Grubu yönetimine sunmayı planlıyor.

DW Türkçe’den Alican ULUDAĞ’ın haberine göre, dört maddeden oluşan bu taslak ile 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’unda birtakım değişiklikler yapılması öngörülüyor.

Bu değişikliğin en dikkat çekici maddesi, 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesi. Taslağın yasalaşması durumunda, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarını kullanmaları mümkün olmayacak.

Bu düzenleme doğrultusunda, Kanun’un Ek 4’üncü maddesinin 7’nci fıkrasına şu hüküm eklenecek: “Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”

15 yaş üstü kullanıcılar için ebeveyn denetimi

Sosyal ağ sağlayıcılarının, 15 yaşını doldurmuş çocuklara yönelik özel hizmet sunma konusunda da önlemler almaları gerekecek. Bu taslak ile birlikte sosyal ağ sağlayıcılarına “ebeveyn kontrol araçları” oluşturma yükümlülüğü getiriliyor. Böylece, ebeveynler çocuklarının sosyal medya kullanım sürelerini yönetebilecek.

Ek Madde 4’e şöyle bir fıkra eklenecek:

“Sosyal ağ sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlar. Ebeveyn kontrol araçları; a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerir.”

Dijital oyunlar için de yaş kriteri ve sıkı denetim

Taslak, internet üzerinden dağıtılan, oynanan veya güncellenen dijital oyunların denetlenmesine yönelik yeni düzenlemeleri de içerisinde barındırıyor.

Bu bağlamda, yasaya “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” terimlerinin eklenmesi planlanıyor.

Dijital oyunlarla ilgili olarak, “Ek Madde 5” adı altında yeni bir düzenlemeye gidileceği belirtiliyor. Bu düzenlemeye göre, oyun üreticileri, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak.

Yeni düzenlemede, oyunların dağıtımını veya oynanmasını gerçekleştiren “oyun dağıtıcı”larının, usulüne uygun olarak derecelendirilmemiş oyunları sunamayacakları ifade ediliyor. Oyun dağıtıcıları, kurallara aykırı içerikleri platformlarından çıkarmak zorunda kalacaklar.

Oyunlar için ebeveyn denetimi

Oyun dağıtıcılarına, oyunlar için de ebeveyn kontrolü sağlama yükümlülüğü getiriliyor. Taslakta, oyun dağıtıcılarının açık ve kullanıma uygun ebeveyn kontrol araçları sunacağını belirten maddede bu araçların sınırları da şöyle tanımlanıyor:

“Ebeveyn kontrol araçları; a) Hesap ayarlarının kontrol edilmesine, b) Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, c) Kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerir.”

Oyun dağıtıcılarına yönelik düzenleme

Taslağa göre, Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarının, yasal yükümlülüklerini yerine getirmek için Türkiye’de bir temsilci bulundurması gerekecek. Bu temsilci bilgileri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecek ve kamuya açıklanacak.

BTK, oyun ve sosyal ağ sağlayıcılarından kurumsal yapı, algoritmalar ve veri işleme mekanizmaları gibi her türlü bilgiyi talep edebilecek. Şirketler, bu bilgileri 5 gün içinde sağlamak zorunda olacaklar. Ayrıca, dijital oyunların yaş kriterlerine uygun olarak derecelendirilmesi ve yasalara uyum, BTK yönetmeliği ile belirlenecek.

Yükümlülüklerini ihlal eden oyun dağıtıcılarına 1-30 milyon TL arasında para cezası verilebileceği gibi, ihlaller devam ederse internet bant genişliğinin yüzde 50’ye, sonra yüzde 90’a kadar daraltılması söz konusu olabilecek. Eğer yükümlülükler yerine getirilirse, yalnızca cezanın dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma sona erecek.

Taslak, sosyal ağ sağlayıcıları ve oyun dağıtıcılarına, risk değerlendirmesi yapma ve bunu BTK’ya bildirme zorunluluğu getiriyor. BTK, riskli görülen hizmetler için kısmi veya tam durdurma ve hizmetin değiştirilmesi gibi önlemler alabiliyor.

İçeriklerin bir saat içinde çıkarılması zorunluluğu

Taslak, sosyal ağ sağlayıcılarına, “gecikmesinde sakınca bulunan haller” kapsamında verilen içerikler için çıkarma veya erişim engelleme kararlarını en geç bir saat içinde uygulama zorunluluğu getiriyor. Bu kararlar, yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik, kamu düzeni ve genel sağlığın korunması gibi acil durumlar için alınabiliyor.

Özellikle Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, bu tür kararları gecikmeksizin yerine getirmek zorunda olacak. Ayrıca, bu içeriklerin kendi platformlarında yeniden yayımlanmaması için yapay zeka ve otomatik sistemler dahil gerekli önlemleri almaları da şirketlerin sorumluluğu olacak.