1 Ocak 2026 itibarıyla Türkiye’de belirli büyüklükteki özel ve kamu binalarında yağmur suyu ve gri su sistemlerinin kurulumu zorunlu hale getiriliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 11 Mart’ta yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yağmur suyu hasadı, depo hacmi 7 metreküpün üzerinde olan, parsel alanı 2 bin metrekareyi aşan yapılar ile parseldeki çatı iz düşüm alanı 1000 metrekareden fazla olan özel yapılar ve kamu binaları için gereklilik taşıyor. Bu uygulama ile birlikte binalarda yıllık ortalama 6,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlanması öngörülüyor. Filtreden geçirilen yağmur suyu, bahçe sulaması ve tuvalet rezervuarlarında kullanılacak.

Aynı zamanda, gri su sistemi de bazı tesislere yönelik zorunlu hale geliyor. Yatak kapasitesi 200’den fazla olan konaklama tesisleri, yapı inşaat alanı 10 bin metrekareden fazla olan alışveriş merkezleri ve 30 bin metrekareyi aşan kamu binalarında gri su sistemi kullanımı zorunlu olacak ve bu su yalnızca tuvalet rezervuarlarında değerlendirilebilecek. Duş, küvet ve lavabo gibi alanlardan elde edilen suların arıtılmasıyla elde edilecek gri su, tuvalet rezervuarlarında kullanılacak. Bu yöntemle de binalarda yıllık ortalama 4 milyon metreküp su tasarrufu bekleniyor. Yağmur suyu ve gri su sistemleri aracılığıyla, 1,5 yılda Mogan Gölü kadar suyun tasarruf edilmesi hedefleniyor.

ÜCRETSİZ SU AVANTAJI

Yeni düzenlemeyle yağmur ve gri su depolama tankları, binaların arka ve yan bahçelerinde yer altına gömülerek yerleştirilecek. Ön bahçelere yerleştirilecek tanklar için ise yoldan en az 2 metre mesafe gerekecek. Depolama kapasitesi, yağmur suyu hasadında binanın bulunduğu ilin yıllık ortalama yağış miktarı ve çatı özelliklerine göre, yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az yüzde 6’sını karşılamak durumunda olacak. Ayrıca, gri su depolaması, sistemin bağlı olduğu rezervuarlarda kullanılacak suyun en az yarısını karşılamak zorunda kalacak.

Bu sistemler, ücretsiz su kaynağı sunmasının yanı sıra, afet zamanlarında kullanılabilirliği, düşük yatırım maliyetleri ve sel riskini azaltma özellikleri ile de dikkat çekiyor.

DÜNYADA TEŞVİK VE ZORUNLULUKLAR YAYGIN

Dünya genelinde ve Türkiye’de yağmur suyu hasadı ve gri su sistemlerinin kullanımıyla ilgili birçok mevzuat ve uygulama örneği bulunuyor. Almanya, yağmur suyu sistemine sahip binalar için su faturasında indirim sağlarken, İngiltere bu uygulamanın ilk yılında %100 vergi indirimi sunuyor. Japonya, 30 bin metrekareden büyük tüm binalarda bu sistemin kurulmasını zorunlu kılıyor. Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de 100 metrekare üzerindeki tüm çatılara yağmur suyu sistemi şartı getiriliyor. ABD’de ise 100 binden fazla ev, bahçe sulama ve içme suyunda bu yöntemi kullanıyor. Avustralya, yeni konut ruhsatı verilmeden önce yağmur suyu sisteminin kurulmasını talep ediyor. Singapur’da şehir su ihtiyacının %5’i de arıtılmış yağmur suyundan sağlanıyor. Türkiye’de ise 30 büyükşehirden yedisinde yağmur suyu uzaklaştırma ayrık sistemine geçildi; bunlar arasında Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve Kocaeli gibi şehirler yer alıyor. Ayrıca birçok özel şirkete ait fabrika ve binalarda da yağmur suları toplanarak sulama suyu olarak değerlendiriliyor.