ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2025/100
Karar Sayısı: 2025/242
Karar Tarihi: 26/11/2025

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

İTİRAZIN KONUSU: 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye 1/2/2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanun’un 118. maddesiyle eklenen geçici 23. maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 5., 10., 13., 17. ve 49. maddelerine aykırılığı iddiasıyla iptali için yapılan başvurudur.

OLAY: Sürekli işçi statüsünde çalışan bir çalışanın yer değişikliği talebinin reddine dair işlemin iptaline yönelik açılan davada, Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla itiraza gidilmiştir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 23. maddesinin itiraz konusu kuralının yer aldığı bölümü şöyledir:
“Geçici Madde 23 – (Ek: 20/1I/2017-KHK-696/127 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7079/118 md.)
5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar… Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde işten çıkarılmadan sürekli işçi kadrosuna geçmek için başvurabilirler… Sınavlardan başarılı olanlar kadroya geçirilir…

II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuruda eksiklik bulunmadığı belirlenerek işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararının incelenmesi sonucunda, itiraz konusu madde ve ilgili Anayasa hükümleri değerlendirilmiştir.
A. Anlam ve Kapsam
3. 375 sayılı KHK’nın geçici 23. maddesinin birinci fıkrası, sürekli işçilerin yer değişikliği taleplerinin kısıtlandığı bir çerçeve çizmektedir. İlgili işçilerin belirtilen şartları taşıdıkları sürece, başka teşkilatlarda çalışmasına imkan tanımadığı anlaşılmaktadır.

B. İtirazın Gerekçesi
7. Başvuru dilekçesinde, itiraz konusu kuralın sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilerin yer değiştirmelerinin engellendiği, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu ifade edilmektedir.

C. Anayasaca Aykırılık Sorunu
8. Anayasa’nın 49. maddesi, çalışmayı herkesin hakkı olarak tanımlamaktadır. Devletin, çalışanların korunması ve iş güvenliğini sağlaması gerektiği vurgulanmaktadır. Danışma Meclisi’nin gerekçesinde de, devletin işçi-işveren ilişkisinde dengenin sağlanması gerektiği belirtilmiştir.

10. 375 sayılı KHK’nın geçici 23. maddesinin birinci fıkrasındaki düzenleme, bu kapsamda sürekli işçi kadrosuna geçirilenlerin yer değişikliği taleplerine yönelik sınırlandırmalar getirmektedir.
12. Bu bağlamda, kurala göre belirtilen işçilerin yer değişikliği başvurularının kabul edilmediği görülmektedir. Yargıtay uygulamasında da bu durumun tespit edildiği kaydedilmektedir.

IV. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU
30. Anayasa’nın 153. maddesi gereğince, bu kararın gazetede yayınlanmasından itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

V. HÜKÜM
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen geçici 23. maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde…” ifadesinin Anayasa’ya aykırılığına ve İPTALİNE oy çokluğuyla karar verilmiştir. İptal hükmü, Anayasa’nın 153. maddesi gereği dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir.