AOÇ ürünleri gerçekten AOÇ tarafından mı üretiliyor?

Atatürk Orman Çiftliği markası altında marketlerde yer alan süt, kefir, yoğurt ve peynir gibi ürünlerin etiketlerinde, üretici veya gıda işletmecisi olarak AOÇ yerine farklı özel şirket isimlerinin yer aldığı göze çarpıyor. Bu şirketler arasında en çok dikkat çeken ise Yasemin Grup olarak öne çıkıyor.

Son dönemlerde tüketicilere AOÇ markasıyla sunulan ürünlerin çoğunun gerçekte AOÇ tesislerinde üretilmediği ve bu üretimlerin özel sektör tarafından gerçekleştirildiği yönündeki eleştiriler artış gösterdi. AOÇ adının, bir ticari marka olarak kullanıldığı iddiaları da gündeme gelmiş durumda.

AOÇ tesislerinde süt ve kefir üretilmiyor mu?

Tartışmaların merkezinde özellikle AOÇ markalı süt ve kefir ürünleri yer alıyor. Ürün etiketleri ve açık kaynaklarda görülen bilgilere göre, bu ürünlerde AOÇ doğrudan “üretici” olarak belirtilmiyor. Üretim sürecinin Yasin Grup ile bağlantılı şirketler üzerinden yürütüldüğü, AOÇ’nin ise sadece marka sahibi olarak konumlandığı ifade ediliyor.

Bu durum, AOÇ’nin “çiftlikten sofraya kamu üretimi” anlayışından uzaklaştığı ve üretim faaliyetlerinin büyük ölçüde fason/özel sektör yolu ile sürdürüldüğü yönündeki eleştirilerin artmasına neden oluyor.

AOÇ markasıyla kimler kazanç sağlıyor?

Tartışmaların merkezinde şu soru öne çıkıyor:

AOÇ markasıyla satılan ürünlerden elde edilen asıl ticari gelir kimin eline geçiyor?

İddialara göre Yasemin Grup, AOÇ markasını kullanarak önemli miktarda ticaret yapıyor. Üretim sürecinin AOÇ dışında gerçekleşmesi, kamuya ait güçlü bir markanın özel sektör yararına kullanıldığı tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Bu mesele daha önce Meclis gündemine taşınmıştı

AOÇ ürünlerinin kim tarafından üretildiğine dair tartışmalar, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarına da yansımış durumda. Meclis görüşmelerinde milletvekilleri, AOÇ markalı ürünlerde özel şirket isimlerinin yer almasını gündeme getirirken, AOÇ yönetimi ise uygulanan marketing modelinin “bayilik ve dağıtım” çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştu.

Ancak bu açıklamalar, kamuoyunda “AOÇ’nin kendi üretim kapasitesinin ne ölçüde devam ettiği” sorusuna tatmin edici bir yanıt sunmamıştır.

“AOÇ’nin gerçekte ürettiği bir şey kaldı mı?” sorusu gündemde

AOÇ’nin resmi kaynaklarında hâlâ bazı üretim tesislerinin bulunduğu belirtilse de, market raflarındaki ürün çeşitliliği ile AOÇ’nin fiili üretim kapasitesi arasında belirgin bir fark mevcut. Tüketiciler arasında AOÇ markasının, üretimden ziyade etiket ve marka değeri üzerinden varlık gösterdiği algısı giderek güçlenmektedir.

Kamuoyunda oluşan ortak beklenti, AOÇ’nin hangi ürünleri gerçekten kendi tesislerinde ürettiğinin ve hangilerinin özel sektör eliyle piyasaya sunulduğunun şeffaf bir biçimde açıklanması yönündedir.

Yasemin Grup ve AOÇ İş Birliğinin Kapsamı

Yapılan araştırmalara göre, Yasemin Grup sadece bir dağıtımcı değil, markanın pek çok kaleminde imtiyaz sahibi tedarikçi durumundadır. AOÇ’nin kendi bünyesinde süregelen üretimleri (bazı dondurma ve şıra çeşitleri gibi) sınırlı kalırken; geniş tüketici kitlesine hitap eden süt, yoğurt ve peynir gibi temel ürünlerin özel bir grup üzerinden piyasaya sürülmesi, “kurumun özelleştirilmeden devredilmesi” yorumlarına kapı açmaktadır.

Yasemin Grup bünyesindeki şirketlerin kimler olduğu ise web sitesinde yeterince şeffaf bir şekilde açıklanmamıştır. Ancak Yasemin Grup içinde Venba Gıda’nın Vechettin Bayram’a, Yasemin Pasta’nın Vechettin Bayram ve Turgay Bayram’a, Gülşah Grubun da yine Vechettin Bayram ve Turgay Bayram’a ait olduğu gözlemleniyor.