Türkiye genelinde Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) itibarıyla meydana gelen ‘bina krizi’, sağlık hizmetlerinin sağlanmasında ciddi sorunlar yaratmaya devam ediyor. Sağlık Bakanlığı’nın yeni birimler açma hedefi, kamuya ait bina tahsis edilmemesi nedeniyle tıkanma noktasına geldi. Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, kendi maddi kaynaklarından milyonlarca lira harcayarak ASM kurmaya zorlanan hekimlerin, zorlu koşullar sebebiyle baskılara maruz kaldığını dile getirdi.

Sağlık Bakanlığı, aile hekimi başına düşen hasta sayısını azaltarak hizmet kalitesini artırmayı amaçlıyor. Ancak, bu hedefin önünde büyük bir engel mevcut: Bina yetersizliği.

Birçok ilde yeni ASM binaları kamu tarafından inşa edilmezken, bunun maddi yükü aile hekimleri üzerinde kalıyor. Artan emlak fiyatları, yüksek kiralar ve sıfırdan sağlık tesisi kurmanın getirdiği maliyetler, hekimleri adeta ‘müteahhit’ olma durumuna sürüklüyor.

ANTALYA’DA POLİS MÜDAHALESİ, AYDIN’DA AÇIĞA ALMA İDDİASI

AHESEN Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, sistemdeki tıkanıklığı ve idarenin hekimlere uyguladığı baskıyı vurgulamak adına dikkat çekici örnekler paylaştı.

Dr. Kandemir’e göre, son kriz Antalya Kızılırmak ASM’de yaşandı. Mevcut hekimlerin kiralayıp kullandıkları ve yeni hekimler için uygun olmayan bir merkeze, idare tarafından zorla yeni birimin açılması istendi. Durum o kadar ciddiye bindi ki, il sağlık müdürlüğü ekiplerinin ASM’ye polis eşliğinde müdahale etmeye çalıştığı öne sürüldü. Ancak, hukuksuzluğun fark edilmesiyle polis geri çekilmek zorunda kalmış olsa da, hekimler üzerindeki baskı devam etti.

Aydın’da daha önce gerçekleşen benzer bir “bina dayatması” krizi sonucunda ise iki aile hekiminin açığa alındığını hatırlatan Dr. Kandemir, bu durumun kabul edilemez olduğunu ifade etti.

“HUKUKA AYKIRI ZORBAKLIKLAR”

Sorunun bir diğer boyutu ise mülkiyet haklarının ihlali olarak öne çıkıyor. Dr. Kandemir, bu durumu şu şekilde değerlendirdi: “Hekimlerin kendi kaynaklarıyla kiraladıkları ASM’ler özel mülk statüsündedir ve Türk Borçlar Kanunu’na tabidir. Kira sözleşmelerinde ‘alt kiracı verilemez’ maddesi yer alır. İdare, bu sözleşmenin tarafı bile değildir. Kiracı hekimin ve mülk sahibinin izni olmadan, o binaya yeni bir hekim yerleştirmek hukuka aykırıdır. Bu tür baskıların sürmesi halinde hukuki ve cezai süreçleri başlatmaktan çekinmeyeceğiz.”

İRİTİTAN HASTA MAHREMİYETİ

Bina yetersizliğinden dolayı yeni birimlerin dar alana yerleştirilmesi, halk sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Muayene, aşı, laboratuvar işlemleri ve izlemler gibi süreçlerin aynı dar odalar içinde yürütülmesi; enfeksiyon riskini artırırken, hasta mahremiyetini ve güvenliğini de tehdit ediyor.

“KİM CEBİNDEN MERKEZ KURMAK İSTER?”

AHESEN Genel Başkanı Dr. Kandemir, Sağlık Bakanlığı’na acil çözüm talebinde bulunarak uyarılarını şu sözlerle bitirdi: “Düşünün ki bir hekim; yüksek kira ve tadilat masraflarını kendi cebinden karşılayacak, merkez kurmak için uzun süre harcayacak ve ardından yönetimin baskısı ile açığa alınma tehdidiyle yüzleşecek. Böyle bir ortamda hangi hekim yeni bir birim kurmak ister? Çözüm, hekimleri açığa almak değil, kamu tarafından yeterli büyüklükte yeni ASM binalarının inşasıdır. Aksi halde bu krizin faturası, sağlık hizmetine ulaşamayan vatandaşlara kesilecektir.”

KARAR