Bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuruda bulundu.

Başvuru kapsamında, resmi ilan ve reklam ceza kesme şartlarının net bir çerçeveye oturtulmadığı, yaptırım ve ceza öngören kuralların yeterince açık ve kesin bir şekilde düzenlenmediği, ayrıca resmi ilan ve reklamların kesilmesine yönelik yaptırımın belirlenmesi sırasında ölçülülük ilkesine dikkat edilmediği belirtiliyor.

Anayasa Mahkemesi, söz konusu kanunun “a” bendinde bulunan “Kurum tarafından o gazete veya dergi ya da internet haber sitesine verilecek ilan ve reklamlar, kesinleşen Yönetim Kurulu Kararına dayanılarak, Kurum Genel Müdürlüğünce iki ayı geçmeyecek bir süre ile kesilir. Ayrıca, bu kanunla temin edilen menfaatlerden de aynı şekilde faydalandırılmaz.” hükmünü iptal etti.

Bunun yanı sıra, Basın İlan Kurumu tarafından uygulanan cezalara karşı asliye hukuk mahkemelerinde açılacak davalarda alınan “verilen kararların kesin olduğu” bilgisinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali gerçekleştirildi.

AYM’nin kararına dair gerekçeler arasında, Anayasa’nın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlüğü ve 28. maddesinde belirtilen basın özgürlüğü güvenceleri dikkat çekti.

Kararda, Basın İlan Kurumu’nun, gazetelerin önemli bir gelir kaynağı olan resmi ilan ve reklamların adil bir şekilde dağıtımını sağlamasıyla gazetelerin kalitesine katkı sunduğuna vurgu yapıldı. Bunun yanı sıra, reklam ve ilan kesme cezalarının uygulanmasının “ifade ve basın özgürlüğüne” müdahale anlamına geldiği ifade edildi.

Müdahalenin yasal çerçevede gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilen karar, iptali talep edilen düzenlemede, yaptırım uygulamak gerektiren eylem ve işlemlerin hangi konulara dair olacağının belirsiz kaldığını, bu yaptırımların ne şekilde ve hangi sürelerde uygulanacağının net olmadığını vurguladı.

Düzenlemenin, Basın İlan Kurumu’na “yaptırım uygulamayı gerektiren eylem ve işlemleri belirleme yetkisi” tanıdığı, ancak bu yetkinin “açık ve net ifadelerle düzenlenmesi gerektiği” kararda vurgulandı. Bu nedenle, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmedildi.

Son olarak, AYM, Basın İlan Kurumu’nun verdiği cezalara itiraz edilecek asliye hukuk mahkemelerinde kararların kesin olduğunu belirten düzenlemenin “mahkeme kararlarının denetlenmesini isteme hakkına aykırı” olduğu gerekçesiyle iptal edildi.