AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, TBMM’ye sunulan ekonomi paketine dair önemli bilgiler paylaştı.

Güler, “Bağ-Kur ihya prim oranlarını yüzde 45 olarak belirleyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, 31 Aralık 2021 tarihinden önceki Bağ-Kur borçlarını ihya etme imkanı sağlayacak.

12 Mart 2023 tarihli düzenleme ile geçmişe dönük prim borçları için ihya (yeniden canlandırma) hakkı tanınmıştı. Ancak bu yasa yalnızca 2021 yılına kadar olan prim borçlarını kapsamaktaydı.

Yeni düzenleme ile bu sürenin uzatılması ve geriye dönük ne kadar prim borcunun ödenebileceği net bir şekilde açıklanacak.

ERKEN EMEKLİLİK GÜNDEME GELEBİLİR

İhya işleminin yapılması, 2021 yılı ve öncesindeki Bağ-Kur sürelerinin ihya edilmesine imkan tanıyacak ve EYT kapsamında emekli olacak Bağ-Kurluların sayısında artış bekleniyor. Örnek vermek gerekirse, 1997 yılında Bağ-Kurlu olup primlerini ödemeyen, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra prim ödemeye başlayan kişiler, 1997 yılına yönelik prim borçlarını ihya ederek EYT’den yararlanma fırsatına sahip olabilecek.

İHYA NEDİR?   

İhya, sosyal güvenlik hukukuna göre, “Sosyal güvenlik mevzuatında kanunlarla durdurulan sürelerin primlerinin geriye dönük olarak ödenmesi ve yeniden hizmet olarak işlenmesi” anlamına geliyor.

Bağ-Kur’luların prim borçları, geçici kanun maddeleri doğrultusunda en son prim ödeme tarihlerine göre durdurulmuştu.

Bu durum, SGK tarafından ilgili döneme ait prim borçlarının takipten çıkarılması sonucunu doğurdu.

Durdurma uygulaması, en son 31 Aralık 2021 tarihi öncesindeki prim borçlarına uygulanmıştı.

Eski hesaplama yöntemine göre ihya edilecek süre, “Durdurulan Gün Sayısı X Beyan Edilen Prime Esas Günlük Kazanç x yüzde 34,75” formülü ile belirleniyordu.

Yeni yasanın yürürlüğe girmesi halinde, 2025 yılı için uygulanacak olan artış oranı yüzde 34,5 değil, yüzde 45 olacak ve hesaplama buna göre yapılacak.

2025 YILI İHYA HESABI

2025 yılı itibarıyla bir günlük (asgari ücretin brütü) ihya tutarı 26.005,50 TL üzerinden hesaplandığında, bu miktar yüzde 45 artışla 11.702 TL olarak belirlenecek.

Yani, ihya yapmak isteyenler her ay 11.702 TL ödeyerek bu süreçten yararlanacak. Örneğin, 2 yıl geriye dönük prim borcu ödemek isteyenlerin toplam 281.000 TL ödemesi gerekecek.

Yeni düzenleme ile ihya talebinde bulunan sigortalı veya hak sahipleri, bu tutarı 9 katına kadar artırma imkanı bulacaklar.

Durdurulan Sigortalılık Sürelerinin İhya Edilmesi

17 Aralık 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7256 sayılı kanun ile SGK borcu olan bireylere ödeme kolaylığı sağlanmıştı.

Uygulamanın usul ve esaslarına ilişkin 18/11/2020 tarihli SGK Genelgesi de hazırlanmıştı.

Bu genelge çerçevesinde ihya işlemlerinin nasıl yapılacağı da belirlenmişti:

– Prim borcu nedeniyle sigortalılıkları durdurulanlar, Ek-2’de yer alan başvuru formu ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine başvuruda bulunarak ihya talep edebilecekler.

– Başvuru sahiplerine, belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden ihya borcu hesaplanacak.

– İhya edilecek sürelerin belirlenmesinde Geçici 83. madde ve önceki kanunlara göre durdurulan sürelerin tamamı dikkate alınacak.

– Yasada detaylar netleştiği takdirde, sigortalı veya hak sahiplerinin talep ettikleri sürelerin tamamı ihya edilecektir.

– Hesaplanan ihya borcunun, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmesi durumunda bu süreler sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir.

Sigortalı veya hak sahipleri, talep tarihine göre hesaplanan borç tutarını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödemelidir. Ödeme gerçekleşirse bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilecektir. Belirtilen üç aylık süre içinde tam ödeme yapılmaması halinde, bu süreler sigortalılık süresi olarak sayılmayacak ve ödenen tutarlar ilgilinin prim borcunun olmaması durumunda faizsiz olarak iade edilecektir. İhya yoluyla kazanılan hizmet süreleri ise borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli olacak; kısmi ihya ise yasal olarak mümkün olmayacaktır.