Yerel yönetimlerin finansal yapısında gözlemlenen bozulma, belediyelerin ciddi bir borç yükü altına girmesine neden oldu.

Devlete karşı olan sosyal güvenlik primi ve vergi borçlarının yanı sıra, belediye şirketlerinin gelir-gider dengesindeki açılma, başta bağlı şirketler olmak üzere birçok belediyeyi zor bir durumla karşı karşıya bıraktı. Personel giderlerinin toplam giderler içinde yüzde 60’ı aşan birçok belediye ciddi bir maaş ödeme zorluğu yaşarken, hizmet sunumlarında da büyük sıkıntılar meydana gelmektedir.

HARCA MALİ KONTROL

AK Parti’nin üzerinde çalıştığı yeni yerel yönetimler reform taslağı ile belediyelerin harcamalarına sıkı bir denetim getirilmesi hedefleniyor.

Taslakta, personel giderlerinin yüzde 30-40’ı aşmamaması için yeni önlemlerin yer alması, belediyelerin ihale süreçlerinde şeffaflığın sağlanması, merkezî idare ile belediyeler arasında artan yetki karışıklıklarının giderilmesi ve büyükşehir ile ilçe belediyeleri arasındaki yetki paylaşımının yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Ayrıca, sosyal güvenlik primlerinin kaynağında kesilmesi gibi öneriler de gündemde.

YENİ DÜZENLEMELER GELİYOR

Taslak doğrultusunda, kentsel dönüşüm projelerini eksik veya yetersiz yerine getiren belediyelere yönelik yeni tedbirlerin alınması ve teknik, idari ya da ihtiyaç bazında yeterli hazırlığı yapılmamış projelerin kaynak tahsisini engellemek amacıyla daha sağlam kriterler oluşturulması bekleniyor. Ayrıca, belediyelerin borç yönetimini belirli ölçütlere bağlayarak mevcut borç yüklerini azaltacak uzun vadeli programlar oluşturulması amaçlanıyor.

AÇIKLAMA SÜRECİ

Eğer herhangi bir kamu zararı tespit edilirse, bu zararın yöneticilere rücu edilmesi ve imar değişikliklerinin sıkı kurallara tabi tutulması gibi unsurların da taslakta yer alması bekleniyor. Ayrıca, belediyelerin harcamalarının belirli periyotlarda internet aracılığıyla kamuoyuna duyurulması amacıyla bir düzenlemenin de yer alması planlanıyor.

BİLDİRİMDE BULUNULDU

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2025 Faaliyet Raporu’nda, belediyelerin kurumsal ve mali kaynaklarını daha ekonomik ve verimli kullanabilmesi için hizmet önceliklendirmesi ve mevzuat çalışmalarının yapılması gerektiği vurgulanıyor.

Raporda, “Belediyelerin sunduğu hizmetler konusunda güncel, sağlıklı ve raporlanabilir verilerin toplanması sağlanmalıdır. Yerel yönetimlerin hizmet standartları belirlenerek sürecin basitleştirilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması ihtiyaçtır. Yerel yönetimlerin merkezi idare vergi gelirlerinden aldığı payın geçmiş yıllara oranla arttığı gözükmektedir. Ancak gelirler artsa da gider artışları daha fazla olmuş, bu da öz gelirlerin giderleri karşılama oranını düşürmüştür” ifadesine yer verildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yerel yönetimlerde karşılaşılan sorunlara köklü çözümler getirilmesi ve yeni bir reformun gerekliliğini süreklilik arz eden bir şekilde dile getiriyor. Erdoğan, il özel idareleri dâhil tüm yerel yönetim sisteminin ‘ıslah’ edilmesi konusunda net mesajlar vermekte.

AK Parti’nin yerel yönetimler reform taslağının yasalaştırılması için belirlenen takvimin kısa sürede açıklanması bekleniyor.

Yücel KAYAOĞLU