Toplantıda, Düzce T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Bolu Ceza İnfaz Kurumları ve Kırşehir Ceza İnfaz Kurumlarının inceleme raporları ele alındı.

Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu Başkanı ve Adıyaman Milletvekili Mustafa Alkayış, toplantının başlangıcında yaptığı konuşmada, Komisyon’a 28. Yasama Döneminde 6 Şubat itibarıyla toplam 13 bin 323 başvuru geldiğini, bu başvurulardan 9 bin 875’ine işlem yapıldığını açıkladı.

Alkayış, gerçekleştirdikleri toplantılar, sahada yaptıkları incelemeler ve Komisyon’a ulaşan başvuruların, hükümlü ve tutuklu haklarının insan hakları açısından kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiğini bir kez daha gösterdiğini belirtti.

Komisyonun ceza infaz kurumlarına düzenledikleri ziyaretlerde, hükümlülerin ilettiği şikayetlerin yerinde incelendiğini ve bu değerlendirmelerin raporda yer bulduğunu ifade etti.

CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu, raporun tarafsız bir bakış açısıyla hazırlandığını belirtti.

Kırşehir E Tipi Cezaevi’nin 45 yıllık geçmişine dikkat çeken Berberoğlu, bu cezaevinin insani koşullara aykırı şartlar taşıdığını vurgulayarak, “Böylesi bir cezaevinin Türkiye’nin mevcut koşullarında faaliyete devam etmesini sağlıklı bulmuyorum. Komisyon olarak bu cezaevinin kapatılması yönünde bir öneride bulunmalıyız.” şeklinde konuştu.

AK Parti Kilis Milletvekili Ahmet Salih Dal, hükümlülerin sağlık kontrolü için kelepçeli şekilde sevk edildiğine dair şikayetler aldıklarını ifade ederek, “Temel insan hakları açısından bir sıkıntı görmedik. Kırşehir cezaevindeki bazı koğuşlar kalabalık olsa da, orada insan hakları açısından dikkate değer bir eksiklik tespit etmedim.” dedi.

DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, cezaevlerinde kronikleşmiş sorunların bulunduğunu öne sürdü.

Ağız içi aramaların yaygın olduğuna dikkat çeken Hülakü, bu uygulamanın insan onuruna aykırı olduğunu savundu.

MHP Ordu Milletvekili Naci Şanlıtürk, insan hakları ihlalleri ile ilgili yapılan eleştirileri reddetti. Mahkumların şikayetlerini dinlediklerini vurgulayan Şanlıtürk, daha geniş nakil araçlarının kullanılmasının faydalı olabileceğini dile getirdi.

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Enis Yavuz Yıldırım, komisyonun tespit ettiği sorunların takipçisi olduklarını, geçmişten bu yana birçok gelişmeler kaydettiklerini aktardı.

Cezaevleri İzleme Kurulu tarafından incelenen dosyalar hakkında bilgi veren Yıldırım, 1 Ocak 2021 ile 31 Ocak 2026 tarihleri arasında gelen dosyaların yüzde 93,91’inin olumlu sonuçlandığını belirtti.

Kürtçe eserlerin içeriye girişi konusunda, Türkçe eserlerle aynı prosedür uygulandığını ve tercüme için teknolojiden faydalandıklarını ifade etti. E tipinde cezaevlerinin çoğunlukla 1980’lerin sonuna kadar yapıldığını ve fiziki ömürlerini tamamlamakta olduklarını söyledi. Bu nedenle E tiplerinden yavaş yavaş vazgeçmeye başladıklarını aktardı.

Yıldırım, 2002 yılından bu yana çeşitli nedenlerle 11 E tipi cezaevinin kapatıldığını, dönüştürüldüğünü belirterek, Kırşehir’deki cezaevinin de yenilenen kampüslerle birlikte kapatılacak yerlerden biri olacağını, 2028 sonuna kadar 50 yeni Ceza İnfaz Kurumu inşa etmeyi hedeflediklerini açıkladı.

Cezaevlerindeki tutuklu sayısıyla ilgili bilgiler veren Yıldırım, “Bugün itibarıyla Türkiye cezaevlerinde 410 bin 400 hükümlü ve tutuklu bulunmaktadır. Bunlardan 17 bin 911’i terör, 386 bin 210’u adli suçlardan bulunmaktadır. Ceza infaz kurumlarındaki hükümlü ve tutukluların yalnızca yüzde 4,4’ü terör suçlarından ceza almıştır.” şeklinde konuştu.

Hastanelere sevk edilen hükümlü ve tutuklularla ilgili bilgileri de aktaran Yıldırım, 2025 yılında ceza infaz kurumlarında toplam 4 milyon 538 bin muayene gerçekleştirildiğini, 1 milyon 817 bin hükümlünün de ileri tetkik ve tedavi için sağlık kuruluşlarına sevk edildiğini belirtti.

Yıldırım, personelin kötü muamele durumlarına ilişkin yapılan tespitler üzerine gerekli işlemlerin yapıldığını ve bu konuda soruşturma ve disiplin cezalarının olduğu bilgisini verdi.

Toplantı sonunda Düzce T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Bolu Ceza İnfaz Kurumları ve Kırşehir Ceza İnfaz Kurumlarının inceleme raporları kabul edildi.