Yeni yasal düzenleme taslağı, çocuk suçlulara yönelik cezaların artırılması yerine rehabilitasyon ve toplumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesini, ayrıca çocukları kullanan çetelere yönelik yaptırımların sıkılaştırılmasını öngörmektedir.

Bununla birlikte, adam öldürme suçlarıyla ilgili olarak 15-18 yaş aralığındaki çocuklar için ceza üst sınırının artırılması planlanmaktadır.

Türk Ceza Yasası ve Medeni Kanun çerçevesinde Türkiye’de 18 yaş altı kişiler çocuk olarak tanımlanmakta ve ceza infaz sistemi buna uygun olarak düzenlenmektedir.

Ancak, 14 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi, 22 yaşındaki Hakan Çakır ve 15 yaşındaki Fatih Acacı’nın 18 yaş altı çocuklar tarafından öldürülmesi, suça sürüklenen çocuklar ile ilgili yeni bir yasal düzenlemenin yapılmasını gündeme taşımıştır.

Bu cinayetler toplumsal indignasyon yaratmasının ardından, Adalet Bakanlığı yeni yasal düzenleme için harekete geçmiştir.

11. Yargı paketi içerisinde yer alması beklenen düzenlemenin son halini ise AK Parti Meclis grubu verecektir.

AK Parti’nin hukukçu ekipleri tarafından üzerinde çalışılan ve önümüzdeki haftalarda TBMM Başkanlığı’na sunulması öngörülen düzenlemenin ayrıntıları netleşmeye başlamıştır.

‘Ceza artırımı çözüm değil’

Parti kaynaklarına göre, yeni düzenlemenin amacı çocuk suçluluğunu artıran cezai önlemlerden ziyade sosyal destek ve eğitim politikalarıyla önlemektir.

BBC Türkçe ile görüşen bir AK Parti yöneticisi, yasa teklifine yaklaşımlarını şu şekilde ifade etti:

“Cezaevindeki insan sayısını artırmak istemiyoruz, suçun tekrar işlenmemesi için önlemler almak istiyoruz.

“Ceza vermek tek başına bir çözüm değil; önemli olan bu çocukların tekrar topluma kazandırılmasıdır. Çoğu, parçalanmış ailelerden geliyor ve belki de akran zorbalığına maruz kalıyorlar.

“Hazırlayacağımız düzenleme, çocukların gelişimine katkı sağlamalı ve suça sürüklenme ortamını asgariye indirmeli. Bu amaçla, öncelikli olarak ıslah edici tedbirler ve idari mekanizmaların devreye alınacağı yöntemleri benimseyeceğiz.”

Çocuklara değil, çetelerle mücadeleye yönelik ceza artırımı

Suça sürüklenen çocuklar ile ilgili Türk Ceza Yasası’nın yaş küçüklüğü başlıklı 31. maddesinde değişiklik yapılması öngörülmektedir.

Yeni düzenlemeye dair çeşitli seçenekler değerlendirilirken, AK Parti grubunda genel görüş; ceza artırımı yerine rehabilitasyon, topluma kazandırma ve eğitim gibi önleyici tedbirlerin geliştirilmesi yönündedir.

Çalışmalar neticesinde, çocukları kullanan çetelerin cezalarının iki katına çıkarılması önerilmektedir, çocuklara ceza verilmek yerine.

İlk defa suça karışan çocuklar rehabilitasyona alınacak ve psikolojik ile sosyal destek programlarına yönlendirilecektir.

Ayrıca, suça ilk kez karışan çocuklar için bir izleme sistemi de geliştirilmesi planlanmaktadır.

Adam öldürme suçunda ceza üst sınırında artış

Diğer taraftan, bazı yaş gruplarında ceza üst sınırının artırılması da dikkate alınmaktadır.

Türk Ceza Kanunu’na göre suç işleyen çocuklar, üç yaş aralığında değerlendirilmektedir. 0-12 yaş arasındaki çocukların cezai sorumluluğu bulunmadığı için haklarında herhangi bir yasal işlem yapılamamakta, yalnızca çocuklar için özgü güvenlik önlemleri alınabilmektedir.

Yeni düzenlemede bu hükmün korunması planlanmaktadır.

12-15 yaş arasındaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren suçlarda 12 yıldan 15 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 9 yıldan 11 yıla kadar ceza verilebiliyor.

15-18 yaş grubunda ise ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren suçlarda 18 yıldan 24 yıla, müebbet hapsen gerektiren suçlarda 12 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası verilebilmektedir.

Yeni yapılacak düzenlemede, cezai ehliyeti bulunduğuna karar verilen yaş grubuna yönelik ceza üst sınırının artırılması seçeneği üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda, 15-18 yaş grubu için adam öldürme suçunda ceza üst sınırının artırılmasının gündeme gelmesi beklenmektedir.

Bu durumda, adam öldürme suçu nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet cezası alanların ceza üst sınırının 27 yıl, müebbet hapis içinse 18 yıla çıkarılması öngörülmektedir.

Ayrıca, suçun işleniş şekli veya çocuğun sabıka kaydına göre ceza indirimi yapılmaması ve cezaların kapalı cezaevinde infaz edilmesi seçenekleri de değerlendirilecektir.

Ailelerin sorumluluğu artırılacak

Yasa teklifi taslağında, ailelerin sorumluluğunun artırılması da yer almaktadır.

Çocuk ilk suçu işlediğinde ailelerle iletişim kurarak rehabilitasyon ve psikolojik destek için işbirliği sağlanması hedeflenmektedir.

Öte yandan, çocuklarına kötü muamelede bulunan ebeveynlere yönelik cezai yaptırımların artırılması da öngörülmektedir.

Bu doğrultuda, çocuğun güvenliğini tehlikeye atan anne veya babalara altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilmesi seçenekleri tartışılmaktadır.