COP31'de Sağlık Uzmanlarından Fosil Yakıtlar İçin Acil Uyarılar
COP31'de uluslararası sağlık uzmanları, fosil yakıtların halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek Türkiye ve Avustralya'ya acil eylem çağrısında bulundu. Yapılan açıklamalarda, hava kirliliğinin her yıl milyonlarca can aldığı ifade edildi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) sırasında Antalya'da toplanan uluslararası sağlık uzmanları, Türkiye ve Avustralya'nın fosil yakıt kullanımını azaltması gerektiğini söyledi. Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Kanada Çevre İçin Hekimler Derneği (CAPE) tarafından düzenlenen basın toplantısında, fosil yakıtlara bağlı hava kirliliğinin dünya genelinde yılda 2,73 milyon insanın ölümüne, Türkiye'de ise 2024 yılında yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açacağı ifade edildi.
Toplantıda sunulan Lancet Countdown 2026 raporuna göre, 2016 yılından itibaren hava kirliliğini azaltan 77 ülkede yılda yaklaşık 323 bin ölüm engellendi. Ancak, fosil yakıt teşviklerinin 2016'dan bu yana iki katına çıkarak Paris Anlaşması'ndan bu yana toplamda 6,2 trilyon dolara ulaştığı belirtildi.
Türkiye'de Hava Kirliliğinin Maliyeti
THHP Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gamze Varol, THHP ve Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi'nin (CREA) hazırladığı veri ile Türkiye'deki durumu aktardı. Varol, fosil yakıt kaynaklı ince partikül madde (PM2.5) kirliliğinin 2024'te Türkiye'de yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme neden olacağını ve bu kirliliğin 8 bin erken doğum, 8 bin 200 düşük doğum ağırlıklı doğum, 5 bin 100 yeni çocukluk çağı astım vakası ile 6 bin 500 acil servis başvurusu ile bağlantılı olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Varol, Türkiye'de fosil yakıtların yol açtığı hava kirliliğinin sağlık açısından ekonomik maliyetinin yılda yaklaşık 55 milyar dolar olduğuna, bu miktarın 2024 yılı için gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4,1'ine eşdeğer olduğuna dikkat çekti.
COP31 Başkanlıklarına Çağrı
CAPE Sağlık ve Ekonomi Politikaları Direktörü Dr. Leah Temper, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinin halk sağlığı açısından tarihi bir fırsat sunduğunu vurgulayarak, COP31 başkanlıklarına bu fırsatı değerlendirme çağrısında bulundu. Ayrıca, Temiz Hava Hakkı Platformu Türkiye'nin 2024'te elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 35'inin kömürden sağladığını belirterek, kömürden çıkış planının çalışan haklarını gözeterek hazırlanması ve fosil yakıtların sağlığa zararlı ürünler olarak tanınmasını talep etti.
Toplantıda diğer uzmanların öne çıkan görüşleri ise şöyle oldu:
- Avustralya İklim ve Sağlık İttifakı İcra Direktörü Michelle Isles, doğal gaz üretimi sırasında oluşan benzen gibi tehlikeli bileşiklerin risk taşıdığını belirterek, Avustralya'nın Pasifik ülkelerine verdiği taahhütleri yerine getirmesini istedi.
- Eski Brezilya Çevre Bakanı Izabella Teixeira, kirliliğin sınırları aştığını ve COP31'in halk sağlığını adil enerji dönüşümünün öncelikli hedefi haline getirme fırsatı sunduğunu ifade etti.
- Kanada Senatosu Québec Senatörü Rosa Galvez, her finansman kararının bir sağlık kararı olduğuna dikkat çekerek, iklim hedefleriyle uyumlu bir finansal sistem oluşturulmasını önerdi.
- Birleşmiş Milletler İnsan Hakları ve İklim Değişikliği Özel Raportörü Elisa Morgera, fosil yakıt kullanımının aşamalı olarak kaldırılmasının insan hakları açısından gerekli olduğunu dile getirdi.
Toplantının sonucunda sağlık uzmanları, Türkiye ve Avustralya'dan COP30'da başlatılan Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Yol Haritası'nı (TAFF) halk sağlığını merkeze alarak geliştirmelerini talep etti.





Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın