Eski Bakanın CEO Olması Hukuki Tartışmalara Neden Oluyor
Hukukçu Fikri Akyüz, eski Ulaştırma Bakanı Mehmet Cahit Turhan'ın CEO olmasının yasal, ancak meşru olup olmadığını sorguladı. Kamu görevinden ayrılanların şirket yöneticiliği tartışmaları sürüyor.
Hukuk yazarı Fikri Akyüz, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada görevinden ayrılan bakanların, hizmet süresi içerisinde bağlantılı oldukları firmalarda yönetici olarak bulunmalarını eleştirdi. Akyüz, örnek olarak eski Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan'ı göstererek, "Yasal mı? Evet. Ancak her yasal olan meşru mudur?" ifadelerini kullandı. Turhan'ın bakanlık görevi 10 Temmuz 2018'de başlamış ve 28 Mart 2020'de sona ermiştir.
Yönlendirme Tabelasına Eleştiriler
Akyüz, Turhan'ın bakanlığı sırasında Bakanlıkla ilgili bir paylaşımda bulunduğunu belirtti. Bu paylaşımda, TEM otoyolunda Dilovası rampasından Gebze kavşağına ilerlerken sol tarafta bulunan ilk "İstanbul" tabelasının sürücüleri Kuzey Marmara Otoyolu'na yönlendirdiğini ifade etti.
Sürücülerin bu yönlendirmeyle daha uzun ve pahalı bir yola girdiğini öne süren Akyüz, tabelanın kaldırılmasını talep etti. Ancak tabelanın hâlâ yerinde olduğunu vurguladı.
Yasak Süresi Türkiye’de Üç Yıl
Kamu görevinden ayrılanlar için 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun bir sınırlama getiriyor. Bu kanunun 2. maddesi, görevden ayrılan kişilerin, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmet verdikleri kuruluşlara, ayrıldıkları tarihten itibaren üç yıl boyunca doğrudan veya dolaylı olarak iş ve görev almalarını yasaklıyor.
Aynı madde ayrıca bu kişilerin taahhüt girmesini, komisyonculuk ve temsilcilik yapmasını da engelliyor. 4. maddeye göre bu kurallara uymayanlar altı ay ile iki yıl arasında hapis cezası ile karşılaşabiliyor. İlk madde, "aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar" olarak tanımlayıp bakanları kapsam dışında bırakıyor.
Kamu görevlilerinin etik davranışlarını düzenleyen 5176 sayılı Kanun, bakanları açıkça muaf tutuyor. Bu kanunun 1. maddesi, "Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı mensupları hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz" ifadesini taşımaktadır. Bu durum, Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun bakanlar hakkında inceleme yapmasını engellemektedir.
ABD ve İngiltere’deki Yabancı Yasaklar
Amerika Birleşik Devletleri'nde geçerli olan ana hüküm 18 U.S.C. 207. Bu madde, özel sektörde çalışmayı yasaklamaz; ancak görevden ayrılan kişinin "etkileme kastıyla" federal kurumlarla temas kurmasını ve görünmesini engeller. Bakan düzeyindeki görevliler için bu süre iki yıl, katıldıkları dosyalar için ise süresizdir. Aykırı davranışlar bir yıla kadar, kasten yapılmışsa beş yıla kadar hapisle cezalandırılır.
Kamu alımları için özel bir düzenleme bulunmaktadır. 41 U.S.C. 2104, 10 milyon doları aşan bir sözleşmede ihale yetkilisi, program yöneticisi ya da karar verici olan kişinin, ayrıldıktan sonra bir yıl boyunca o yükleniciden çalışmasını yasaklamaktadır. Bu doğrudan istihdamla ilgili bir yasaktır.
İngiltere’de bu durum yasayla değil, Bakanlar Kodu ve İş Atamaları Kuralları ile düzenlenmektedir. Eski bakanlar, görevden ayrıldıkları gün itibariyle iki yıl süreyle geçerli olan kurallara tabidir; eski bakan her talep için önce danışma başvurusu yapmak zorundadır ve öneri verilmeden görevini duyuramaz.
Kodun 11. bölümü, iki yıl süreyle lobi yapmayı ve kamu fonu veya kamu sözleşmesi ihalelerinde çalışmayı yasaklar. Kabine üyeleri için en az üç ay bekleme süresi öngörülüyor. Bu kuralları ağır şekilde ihlal eden eski bakanların kıdem tazminatlarını geri ödemeleri beklenmektedir; bu yetki 13 Ekim 2025 itibarıyla Başbakan’ın Bağımsız Danışmanınca kullanılacaktır.
CEO'luk Tartışmaları 2024'te Başladı
Turhan'ın Kuzey Marmara Otoyolu işletmesinde CEO olduğu iddiası, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz'ın 4 Temmuz 2024 tarihli paylaşımıyla gündeme geldi.
Benzer geçişlerle ilgili haberler de basında yer buldu.
Akyüz'ün işaret ettiği türdeki geçişlerin başka örnekleri de mevcut. Eski Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın Kalyon Holding'de üst düzey bir pozisyona getirildiği, Merkez Bankası Başkanlığı da yapmış olan eski Maliye Bakanı Naci Ağbal'ın Aksa Enerji'de icra kurulu başkanı olduğu bildirilmektedir.





Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın