Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Dr. Batuhan Mumcu, yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin – yani deepfake teknolojisinin – bireysel mahremiyetin yanı sıra siyaset, ekonomi ve toplumsal güvenlik açısından önemli bir tehlike oluşturduğunu belirtti.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Dr. Batuhan Mumcu, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu teknoloji sadece eğlencelik bir unsur değil… Gerçekliği taklit eden ve hatta gerçekleri çarpıtan bir tehdit. Bugün basit bir video olarak algılanan bir içerik, yarın toplum üzerinde yönlendirici bir manipülasyon aracı haline gelebilir” dedi.

“BİR GÜN HERKESİN BAŞINA GELEBİLİR”

Deepfake terimi, “deep learning” (derin öğrenme) ve “fake” (sahte) kelimelerinin birleşimiyle oluşuyor. Yapay zekâ algoritmaları, bir bireyin yüzünü, sesini ve mimiklerini gerçekçilikle taklit edebiliyor.

Mumcu, “Bu teknoloji, herhangi bir bireyi, sanatçıyı, gazeteciyi veya devlet yetkilisini hiç söylemediği sözleri söylemiş, yapmadığı şeyleri ise yapmış gibi gösterebilir. Sonuçta bu durum, herhangi bir kişinin başına gelebilir” diye ekledi.

DÜNYADA PANİK YARATAN ÖRNEKLER

Mumcu, deepfake teknolojisinin dünya genelinde yol açtığı bazı olaylara örnekler vererek bu durumu daha da belirginleştirdi:

Ukrayna (2022): Devlet televizyonu hack’lendi ve Devlet Başkanı Zelenski’nin “orduya silah bırakın” dediği sahte bir video yayımlandı. Bu durum ülkede kısa süreli bir panik yarattı.

Vatikan (2023): Papa Francis’in “beyaz puf mont” giymiş olduğu görüntüsü sosyal medyada milyonlarca kez paylaşıldı. Ancak bu görüntü gerçekte mevcut değildi; tamamen yapay zekâ tarafından üretildi.

ABD (2024): Başkan Joe Biden’a ait sahte ses kayıtları, seçim öncesinde geniş kitleleri etkiledi.

SİYASETİN VE TOPLUMUN YENİ TEHDİDİ

Mumcu, Türkiye gibi stratejik bir konumda bulunan ülkelerde deepfake teknoloji kullanımının, kriz dönemlerinde veya seçim süreçlerinde yıkıcı bir silaha dönüşebileceği konusunda uyarıda bulundu.

TÜRKİYE’DE HENÜZ ÖZEL YASA YOK

Mumcu, Türkiye’de deepfake ile mücadeleye yönelik doğrudan bir yasal düzenleme olmadığını hatırlatarak, mevcut yasaların kısmen koruma sağladığını ancak yeterli olmayacağını belirtti. Aynı zamanda, Avrupa Birliği’nin AI Act düzenlemesi gibi deepfake içeriklerin açıkça etiketlenmesinin gerektiğini, resmi kurumların ve devlet yetkililerinin görüntü ve seslerinin hukuki güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.

Mevcut durumda Türk Ceza Kanunu’ndaki özel hayatın gizliliğini ihlal, hakaret, iftira ve dezenformasyon maddeleri devreye girebiliyor. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Medeni Kanun’daki hükümler de mağdurlara hukuki imkân sunuyor. Ancak teknoloji hızlı bir gelişim gösterirken, mevzuatın da bu değişimle uyum sağlaması gerekliliği öne çıkarılıyor.

TOPLUMSAL FARKINDALIK VE DİJİTAL OKURYAZARLIK

Mumcu, hukuki tedbirler kadar toplumsal bilinçlenmenin de önemli olduğunu ifade ederek, “Gördüğümüz şeye değil, doğrulanmış olana inanma refleksini geliştirmeliyiz. Gerçek, artık her zamankinden daha kırılgan” dedi.

RTÜK, TRT ve Anadolu Ajansı’nın bu bağlamda eğitim ve farkındalık çalışmaları yürüttüğünü hatırlatan Mumcu, ilköğretim müfredatına “dijital içerik farkındalığı” dersleri eklenmesinin önemli bir adım olacağına dikkat çekti.

SANATTA FAYDA, SİYASETTE YIKIM

Mumcu, deepfake teknolojisinin doğru kullanıldığında sanat ve eğitimde dikkat çekici ve faydalı projelere kapı açabileceğini; fakat kötü niyetli kullanımlarının ülke güvenliğini tehdit edeceğini ve toplumsal düzeni bozabileceğini belirtti.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Mumcu, deepfake çağında gerçeği korumak için yasal düzenlemeler, etik kurallar ve toplumsal reflekslerin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Aksi takdirde sahte gerçeklik, gerçeğin yerini alacaktır.