Türkiye, 6 Şubat 2023 tarihinde “asrın felaketi” olarak adlandırılan Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerle büyük bir yıkım yaşadı.

Merkez üssü Pazarcık olan bu depremler, yaklaşık 14 milyon vatandaşı doğrudan etkiledi. Bu nedenle Türkiye, uluslararası yardım çağrısında bulunarak 4. seviye alarm durumu ilan ederken, ülke genelinde 7 gün süreyle milli yas ilan etti.

Afetin yıkıcı etkilerinin hissedildiği 11 ilde, çadır ve konteyner kent alanları belirlenerek ilk yardım önlemleri alındı. Geçici barınma alanları oluşturulmasıyla birlikte 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kurularak yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.

Geçici barınma hizmetleri kapsamında, Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında ise 710 bin 266 kişi olmak üzere toplamda 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi.

Ayrıca 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kurularak 707 bin afetzede burada barınmaya başladı. Konteyner kentlerde yalnızca barınma değil, beslenme, eğitim, sağlık ve diğer sosyal hizmet alanları da vatandaşların erişimine sunuldu. Bu alanlarda, ihtiyaçlara göre 105 bin vantilatör ve 149 bin 305 klima da kuruldu.

Şu ana kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı.

Deprem bölgesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları neticesinde, 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız bölümde hasar tespiti yapıldı.

Acil yıkılacak ve yıkık durumda olan 311 bin 440 bina ile 810 bin 902 bağımsız bölüm tespit edildi. Acil yıkılması gereken 60 bin 763 binanın enkazı ise 68 günde tamamen kaldırıldı.

Yıkılacak ağır hasarlı bina sayısı 200 bin 167’ye ulaştı. Bugüne kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı. 18 ilde hacme göre yüzde 97, binada ise yüzde 91 oranında enkaz kaldırma işlemleri gerçekleştirildi.

18 il, 179 ilçeden, 8 bin 474 mahalle ve 2 bin 472 köy için 30 Mayıs 2023’te başlatılan hak sahipliği süreci 211 günde tamamlandı.

Bu süreçte, 845 bin 371 talep değerlendirildi. 85 milyon evrak içeren taleplerin tamamı ilgili komisyonlar tarafından incelendi. 15 milyon sayfa içeren 70 bin komisyondan karar alındı. Başvuruların yüzde 65’i e-Devlet üzerinden, yüzde 35’i Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi (AYDES) aracılığıyla alındı.

Saatte 23, günde 550 konut inşaatı gerçekleştirilmiştir.

Bakanlık koordinasyonunda TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve İller Bankası işbirliğiyle, deprem bölgesindeki ev ve işyerlerinin yeniden inşası için çalışmalar hızla başlatıldı.

Depremden etkilenen 11 ilde 174 ayrı alanda 3 bin 481 şantiyede, 200 bin mimar, mühendis ve işçi, ‘asrın inşa seferberliği’ için harekete geçti. Bu kapsamda, saatte 23, günde 550 konut inşa edilmektedir.

İlk temel, depremin 15’inci gününde Gaziantep Nurdağı’nda atılmış olup, 45’inci günde ilk köy evleri teslim edilmiştir.

Bugüne kadar, 68 bin 293’ü Malatya’da, 51 bin 875’i Kahramanmaraş’ta, 38 bin 533’ü Adıyaman’da, 29 bin 433’ü Gaziantep’te, 98 bin 74’ü Hatay’da, 12 bin 326’sı Elazığ’da, 11 bin 381’i Adana’da, 9 bin 200’ü Osmaniye’de, 2 bin 261’i Kilis’te, 16 bin 319’u Diyarbakır’da, 12 bin 96’sı Şanlıurfa’da, 62’si Bingöl’de, 64’ü Kayseri’de, 97’si Tunceli’de ve 164’ü Sivas’ta olmak üzere toplam 350 bin 178 konutun anahtarı hak sahiplerine verilmiştir.

Deprem bölgesindeki inşaat çalışmalarında sona yaklaşılmaktadır.

Son bir yıl içerisinde 254 bin konut daha tamamlandı. 27 Aralık tarihinde toplam 455 bin konut ve iş yerinin teslim edilmesiyle birlikte, deprem bölgesindeki inşaat faaliyetleri tamamlanmış olacaktır.

Öte yandan, deprem bölgesinde Yerinde Dönüşüm Projesi’nin talep toplama ve değerlendirme evresi de sona ermiştir.

Bugüne kadar 121 bin bağımsız bölümün inşası için destek sağlanmış olup, destek sağlanan 44 bin bağımsız bölüm tamamen tamamlanmıştır.