Türkiye’de kamu kurumlarını hedef alan kapsamlı bir e-imza sahteciliği operasyonu gündeme geldi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile diğer ilgili kurumların yürüttüğü teknik inceleme neticesinde sahte T.C. kimlik ve sürücü belgeleri kullanılarak TÜRKTRUST ve E-İMZATR üzerinden e-imza üreten bir şebekeye karşı harekete geçildi.

YÖK, MEB VE ÇOK SAYIDA ÜNİVERSİTEDE USULSÜZLÜKLER TESPİT EDİLDİ

Şüphelilerin bu sahte e-imzalarla Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve çeşitli üniversitelerin sistemlerine usulsüz girişler gerçekleştirdiği ortaya çıktı. Bu işlemle ilgili olarak 199 kişi hakkında kamu davası açıldı. Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul’daki bazı e-imza bayilerinin de bu çeteye yardım ettiği belirlendi. Operasyonun arka planına yönelik detaylar sabah.com.tr tarafından ulaşıldı.

BTK VE USOM’UN ROLÜ KREDİTİ OLDU

Öne çıkan bu operasyonda, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile BTK’ya bağlı Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) etkin rol üstlendi.

9 Ağustos 2024 tarihinde Gazi Üniversitesi bünyesindeki Siber Olaylara Müdahale Ekibi (SOME), Öğrenci Bilgi Sistemi (ÖBS)’nde yetkisiz bir işlem yapıldığı yönünde BTK’ya bağlı USOM’a bilgi verdi.

Bunun üzerine USOM hemen incelemelere başladı. O gün elde ettiği bulgular, Öğrenci Bilgi Sistemi’ne yetkisiz erişim sağlandığını ve bunun için sahte e-imza üretildiğini gösterdi. Araştırmalar neticesinde sahte imzanın Adana’daki bir Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) bayisinden temin edildiği, kimlik bilgilerinin doğru, ancak fotoğrafların sahte olduğu belirlendi.

YÖK VE ÜNİVERSİTELER HIZLA UYARILDI

USOM, soruşturmayı derinleştirerek YÖK ve Türkiye’deki üniversitelere hızlı bir uyarıda bulundu. Bu uyarı üzerine geriye dönük tarama ve vaka bildirimlerine başlandı. YÖK ve üniversitelerden gelen tüm bilgiler dikkatle incelendi.

Yapılan işlemlerde usulsüzlük tespit edildi. USOM, tüm yetkisiz erişimleri ve sistemdeki anormal hareketleri belirledi. Tespitlerin ardından BTK, elde edilen tüm bilgi ve belgeleri 2024 yılı içinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na sundu ve soruşturma başlatıldı.

BTK YETKİLİLERİ ÜZERİNDEN SAHTE İMZA ÜRETİLDİĞİ ORTAYA ÇIKTI

Yürütülen soruşturma sırasında, BTK Başkanı ve iki yardımcısının adıyla sahte e-imzaların üretildiği ve sistemlerde yetkisiz erişim sağlanmaya çalışıldığı anlaşılmaktaydı. Ancak USOM’un dikkatli takibi sayesinde, bu girişim anında tespit edilerek engellendi.

Soruşturma devam ederken, BTK güvenlik tedbirlerini artırmak amacıyla bir toplantı gerçekleştirdi. 14 Ocak 2025’te yapılan BTK Kurulu’nda, NES başvurularında (e-imza, e-sertifika), vatandaşların adına kayıtlı telefon numaralarına SMS gönderilmesi zorunluluğu getirildi. Ayrıca, sertifikaların SMS gönderiminden altı saat sonra oluşturulmasına dair bir düzenleme yapıldı ve bu karar ilgili kurumlara, TÜBİTAK dahil olmak üzere, aktarıldı.

DÖRT BAKANLIK BİRGİ ÇALIŞMA YÜRÜTTÜ

Şebekenin çökertilmesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (BTK-USOM), Milli Eğitim Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordineli bir çaba gösterdi. Milli Eğitim Bakanlığı, çeteye yönelik operasyonda özellikle kritik bir rol üstlendi. 5 Kasım 2024 tarihinde MEB, ehliyet sınavı veri tabanındaki puan ile sınav modülü arasındaki uyumsuzluğu tespit ettiğinde harekete geçildi. MEB’in AI destekli uyarı modülü “ALERT” durumu fark edince süreç hız kazandı. Aynı gün MEB’e bağlı teknoloji ekipleri incelemelere başladı ve ehliyet sınavında sahte e-imza ile işlem yapıldığı belirlendi. Bu sahte e-imzalar derhal iptal edildi.

EHLİYET SINAVLARINDA YETKİSİZ EĞİTİM TESPİT EDİLDİ

MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, geriye dönük log kayıtlarını incelemeye aldı. Sadece ehliyet sınavlarında yetkisiz erişim tespit edildi. Bu tespitlerin ardından MEB, sınav sonuçları değiştirilmiş olan 91 adayın puanlarını geri aldı. 7 Kasım 2024’te tüm yetkisiz erişim, log kayıtları ve IP adresleri MEB Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne aktarıldı. Ardından MEB Hukuk Hizmetleri, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.