Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), emekli maaşları arasındaki farklılıkları detaylı bir şekilde incelemeye aldı. 2024 ve 2025 yıllarında emekli aylığı başvurusu yapanlar üzerinde yapılan tespitlerde, aynı prim gününe ve kazanca sahip sigortalıların emekli maaşlarının hesaplanmasında geçerli olan güncelleme katsayısının, yıllık enflasyon ve büyüme verilerine bağlı olarak değişiklik gösterdiği ve bu nedenle maaşlarda yüzde 30’a kadar varan farkların ortaya çıktığı görüldü.

Bu yöntem doğrultusunda, yüksek enflasyon sonrası yaşanan düşük enflasyon dönemlerinde, yeni emeklilerin maaşlarının bir önceki yıla oranla daha az kaldığı ifade edilirken, 2026 yılında verilecek emekli aylıklarının da 2025’ten daha düşük olabileceğine dikkat çekildi.

DÜZENLEMENİN GEREKLİLİĞİ

KDK tarafından hazırlanan özel rapor, bu durumun bireysel hak kayıplarına yol açmasının yanı sıra sosyal güvenlik sistemi üzerinde yarattığı adalet algısını da olumsuz etkilediğini vurguladı. Raporda, emekli maaşlarındaki bu farklılıkların kalıcı hale gelmemesi için acilen düzenlemeler yapılması gerektiği ifade edilerek, emeklilik sisteminin daha adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapı kazanmasının, hem sigortalıların hak kayıplarını önleyeceği hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayacağı önerildi.

EMEKLİLİK BAŞVURUSU VE ZAMANI

Rapor, emekli maaşları arasındaki farklılıkların, sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma sürelerinden ziyade başvuru zamanlamalarına göre belirlemelerine neden olduğunu ortaya koydu. Bu durumun yıl sonu ve yılbaşlarında emeklilik başvurularında yoğunluk yarattığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı kaydedildi. KDK, emeklilik başvurularındaki dönemsel artışların sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde de etkili olabileceğinin altını çizdi. Bunun yanında, erken emeklilik eğiliminin artışının prim gelirlerini azaltabileceği ve emekli maaşı ödemelerinin yükselmesine yol açabileceği ifade edildi. Ayrıca, emeklilik sonrası çalışmaya devam eden bazı sigortalıların sosyal güvenlik destek primi nedeniyle kayıtdışı çalışmaya yönelebileceği riski de vurgulandı.

Cemal Emre KURT