Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, emeklilerin sosyal ve özlük haklarını iyileştirmek amacıyla çeşitli programlar yürütmeye devam ediyor.

Emekli ve yaşlı bireylerin ihtiyaçlarına yönelik destekler, söz konusu üç bakanlık aracılığıyla eş zamanlı olarak artırılmakta. Bu terimlerle, emeklilerin gelir güvencelerinin korunması, sağlık hizmetlerine erişimin hızlandırılması ve sosyal hayata katılımlarının artırılması hedefleniyor.

EMEKLİ AYLIKLARI VE İKRAMİYELERE REFAH PAYI

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, emekli aylıklarını enflasyon ve refah payı ile artırarak, Ramazan ve Kurban Bayramı için verilen ikramiyelerin toplamını yıllık 6 bin liraya yükseltti. Ayrıca, 2025 yılı için ilave artırımların mümkün olabileceği üzerinde durulmakta. Emeklilerin bankalarla yaptıkları protokollerle promosyonları artırılıyor, en düşük emekli maaşı düzenli olarak güncelleniyor ve maaşlara ek ödemeler yapılmaya devam ediyor.

EMEKLİLERE “MAAŞ” KOLAYLIĞI

Bakanlık, bankaya ulaşma imkanı bulunmayan emekliler için “evde maaş” uygulaması ile ödeme kolaylığı sunuyor. Alo 170 hattı üzerinden emeklilere öncelikli hizmet sağlanırken, 81 ilde SGK müdürlüklerinde “Türkiye Yüzyılı’nın Emektarları” destek masaları ile bilgi ve işlem desteği veriliyor. Çalışan emekliler için sosyal güvenlik destek primi kesintisi kaldırılarak, gelirleri artırıldı. Ayrıca, yeni dönemde ev kadınlarına yönelik emeklilik desteği, kültür-sanat, ulaşım ve temel ihtiyaçlar için indirimler ile e-Devlet üzerinden sunulan dijital hizmetlerin yaygınlaştırılması planlanıyor.

KANSERE KARŞI ÜCRETSİZ TARAMA

Sağlık Bakanlığı, emekliler, yaşlılar ve kronik hastalıkları bulunan vatandaşlara yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ve evde sağlık hizmetleri sunarak kapsamlı bir destek sağlıyor. Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) aracılığıyla meme, kolon ve rahim ağzı kanserleri için ücretsiz taramalar yapılıyor. Ayrıca, aile hekimliği birimleri hipertansiyon, diyabet, KOAH gibi kronik hastalıkları düzenli bir şekilde takip ediyor.

65 yaş ve üzeri bireyler, yaşlı değerlendirmeleri çerçevesinde 20’den fazla parametre üzerinden izlenerek olası sağlık riskleri erkenden tespit ediliyor. Evde Sağlık Hizmetleri ile yatağa bağımlı veya ağır kronik hastalığı bulunan bireylere muayene, pansuman, enjeksiyon ve nakil koordinasyonu gibi hizmetler evde sunuluyor. Gerekirse rapor ve reçeteler e-Rapor sistemi aracılığıyla yenilenebiliyor.

Tekerlekli sandalye, işitme cihazı ve diğer medikal ekipmanların masrafları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanırken, tıbbi sosyal hizmet birimleri, kimsesiz ya da ihtiyaç sahibi hastaları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla desteklenmek üzere yönlendiriyor. Kamu sağlık tesislerinde erişilebilirlik denetimleri sürdürülmekte, 65 yaş ve üstü hastalar poliklinik hizmetlerinde önceliklendirilerek bekleme sürelerinin kısaltılması amaçlanıyor.

SOSYAL YARDIMLAR, HUZUREVLERİ VE EVDE BAKIM DESTEĞİ

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, emekli, yaşlı ve engelli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik nakdi yardımlar ve bakım hizmetleri sunarak öne çıkıyor. 2002 yılında yalnızca 24 lira olan yaşlı ve engelli aylıkları, 1 Temmuz – 31 Aralık 2025 döneminde, yaşlılar için 5 bin 390 lira, engelliler için ise engel oranına bağlı olarak 4 bin 302 ila 6 bin 454 lira aralığına çıkarılmıştır.

65 yaşını doldurmuş, sosyal güvencesi olmayan ve gelir kriterlerini karşılayan bireylere yaşlı aylığı, yüzde 40 ve üzerinde engelli oranı bulunan bireylere engelli aylığı ve özel gereksinimli çocukların ailelerine engelli yakını aylığı verilmektedir. Engellilerin günlük yaşamını kolaylaştıran araç ve gereçler, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla temin edilmektedir.

Kurumsal yaşlı bakım hizmetleri; huzurevleri, yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri ile gündüzlü bakım merkezlerini içeren çok katmanlı bir modelle sunuluyor. Resmi ve özel kuruluşlar üzerinden yaklaşık 30 bin yaşlıya kurum bakımı gerçekleştirilirken, Yaşlı Yaşam Evleri ile ev ortamına benzer küçük ölçekli yaşam alanları oluşturuluyor.

2006 yılından itibaren uygulanan Evde Bakım Yardımı çerçevesinde, ağır engelli ya da tam bağımlı bireylerin bakımını üstlenen yakınlarına 2025’in ikinci yarısından itibaren aylık 11 bin 702 lira ödeme yapılacağı kaydedilmiştir. Bu program kapsamında bugüne kadar 228 milyar lira üzerindeki bir kaynak kullanıldı.

YADES, VEFA PROGRAMI VE DİJİTAL KATILIM PROJELERİ

Yaşlı Destek Programı (YADES) aracılığıyla belediyelerle iş birliği yapılarak yaşlıların bulundukları çevrede desteklenmesi hedefleniyor. 2016-2025 dönemi içinde 54 belediyede başlatılan 91 projeyle 100 bini aşkın haneye evde bakım, psiko-sosyal destek ve kültürel faaliyet hizmetleri ulaştırılmıştır. Ulusal Vefa Programı kapsamında, temel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan yaşlı, engelli ve kronik hastalığı olan bireylere yönelik hane ziyaretleriyle destek sağlanmaktadır.

Engelli öğrencilerin okullara ücretsiz taşınması, dar gelirli yaşlı bireylere yönelik yardımlar gibi çok boyutlu sosyal destekler devam ederken, “Dijital Bahar” projesi ile huzurevlerinde kalan yaşlılara tablet ve akıllı telefon kullanımı desteği verilmekte, dijital becerileri artırılmaktadır. “Nesiller Sevgiyle Buluşuyor: Torunum Olur Musun?” gibi projelerle kuşaklar arası dayanışma ve kültürel aktarım teşvik edilmekte, spor etkinlikleri ve Bocce turnuvalarıyla sağlıklı yaşlanma özendirilmekte.”

Yetkililer, üç bakanlık tarafından koordine şekilde yürütülen faaliyetlerle emeklilerin, yaşlıların ve kronik hastalığı olan bireylerin gelir seviyesinin korunması, sağlık ve bakım hizmetlerine erişimde eşitliğin sağlanması ve sosyal hayata katılımlarının artırıldığını vurguluyor. Türkiye’nin emeklileri ve yaşlı nüfusunu toplumun merkezine alan sosyal devlet politikalarını kararlılıkla sürdürdüğünü belirtiyorlar.