Kariyer sitelerinde yapılan iş başvurularının büyük bir kısmının yanıtsız kalması, son yıllarda iş arayanlar arasında ciddi bir rahatsızlık yaratmaya başladı. Bu durumu dile getiren kişiler, sosyal medyada seslerini duyurmaya çalışırken, kendilerine hızlı bir destek akışı da oluştu.

Birçok iş arayan, firmaların yüksek beklentilerinin yanı sıra düşük maaşlar sunduğunu ve işe alımların liyakat esasına dayandığını düşünse de mesele biraz farklı. Gerçekte, kariyer sitelerindeki bazı iş ilanlarının sahte olduğu ortaya çıkıyor. Şirketler, imajlarını korumak, özgeçmiş havuzunu artırmak veya piyasa analizi yapmak amacıyla bu sahte ilanları yayımlıyor. Bu tür ilanlara ‘hayalet ilan’ adı veriliyor.

Hayalet ilanların ardında yatan farklı motivasyonlar da bulunuyor. Uluslararası araştırmalara göre, iş ilanlarının yaklaşık yüzde 30’u gerçekte doldurulması hedeflenmeyen pozisyonlardan oluşuyor. Yani piyasada gördüğümüz her 10 iş ilanından 3’ü aktif olarak aranan pozisyonlar değil.

Son iki ayda, 78 iş başvurusuna hiç yanıt alamadığını sosyal medyadan paylaşan Selim C., yaşadığı durumu şu şekilde anlatıyor: “Bu kadar çok başvuru yapıp ne olumlu ne de olumsuz bir geri dönüş almamak son derece tüketici bir durum. Zamanla, ‘Acaba CV’mde bir sorun mu var, yoksa gerçekten iş bulamamak mı söz konusu?’ diye düşünmeye başladım. Her gün yeni ilanlar yayınlansa da başvurularım yanıtlanmadıkça umudum kırılıyor. Şu an iş aramak, vermek istediğim bir umut sunmaktan çok, moralimi bozan bir süreç hâline geldi.”

İnsan Kaynakları Danışmanı Ece Besteci, şirketlerin bazen güçlü ve büyüyen bir imaj yaratmak için ilanlar verdiğine dikkat çekiyor. Besteci, “Sürekli personel arıyor gibi görünmek, firmalara rekabet avantajı sağlar. Ayrıca, şirketler gelecekte ihtiyaç duyabileceği adayları toplamak için de bu ilanları yayınlayabilir. İçeride terfi edecek bir çalışanı dışarıdan gelen adaylarla kıyaslamak veya ani ayrılıklar söz konusu olduğunda hızlı bir şekilde pozisyon kapatmak için de bu tür ilanların açılması gerekebilir.” diye belirtiyor.

PSİKOLOJİK ETKİLERİ OLABİLİR

Sosyolog Dr. Emre Eyüboğlu ise hayalet ilanların toplumsal etkileri üzerine konuşuyor. Eyüboğlu, bu durumun yalnızca iş arayanların değil, aynı zamanda genel toplum güvenini de sarstığını ifade ederek, “İnsanlar yüzlerce ilan görünce, ‘İş çok ama kimse çalışmak istemiyor’ gibi bir algıya kapılıyor. Oysaki iş arayanlar başvurularına yanıt alamıyor.” dedi.

Bu hayal kırıklığı, gençlerde motivasyon kaybına, uzun süre işsiz kalanlarda ise umutsuzluk ve sosyal dışlanma duygusuna yol açabiliyor. Bu durum, sadece iş piyasasını değil, toplumun barışını ve güvenini de olumsuz etkileyen bir sorun olarak karşımıza çıkıyor.” diye ekledi.

Kaan ZENGİNLİ