Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılına dair Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, dikkat çeken bulgularla kamuoyuna açıklandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın talebi üzerine, TÜBİTAK destekli ve Marmara Üniversitesi iş birliğiyle yapılan araştırmada, 15-59 yaş aralığındaki 18 bin 275 kadınla birebir görüşmeler gerçekleştirildi. Bu yıl yapılan araştırmada ilk kez dijital şiddet ve ısrarlı takip olaylarına da yer verildi.

PSİKOLOJİK ŞİDDET EN SIK GÖRÜLEN TÜRKÜM: HER DÖRT KADINDAN BİRİ MAĞDUR

Kadınların yüzde 28,2’si yaşamlarının herhangi bir döneminde psikolojik şiddete maruz kaldığını ifade ederken, yüzde 18,3 ekonomik şiddet, yüzde 12,8 ise fiziksel ve yüzde 0,9 cinsel şiddet yaşadıklarını belirtti. Çoğu kadın, birden fazla şiddet türüne maruz kalma sorunuyla karşı karşıya. Özellikle boşanmış kadınlar, psikolojik şiddette yüzde 62,1, ekonomik şiddette yüzde 42,5 ve fiziksel şiddette yüzde 41,5 gibi yüksek oranlarla dikkat çekmektedir.

DİJİTAL ŞİDDET FAİLLERİ ÇOĞUNLUKLA TANIMADIĞI KİŞİLER

Dijital şiddet ve ısrarlı takip olaylarında faillerin büyük bir bölümü “tanımadığı biri” olarak belirlendi. Kadınlara dijital şiddet uygulayanların yüzde 62,3’ü; ısrarlı takipte bulunanların ise yüzde 39,6’sı tanımadıkları kişiler oldu. Eş veya eski eş kaynaklı dijital şiddet olayları yüzde 15,7; ısrarlı takip olayları ise yüzde 32,1 oranına ulaştı.

Son bir yıl içinde şiddete maruz kalanlar arasında en yüksek risk grubunu 15-24 yaş aralığındaki kadınlar oluşturdu. Bu gruptaki kadınlar arasında psikolojik şiddet oranı yüzde 15,2, dijital şiddet oranı yüzde 7,3 ve ekonomik şiddet oranı ise yüzde 3,5 olarak belirlendi. Bu oranlar, yaş ilerledikçe ciddi şekilde azalmaktadır.

EĞİTİM SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE ŞİDDET RİSKİ AZALMAKTADIR

Ekonomik şiddet mağdurları arasında eğitim durumu da dikkat çekici bir postulat oluşturuyor. Okuldan hiç mezun olmamış kadınlar, yüzde 31,8 ile en yüksek oranı oluştururken, yükseköğretim mezunlarında bu oran yalnızca yüzde 8,9’da kalıyor. Aynı eğilim, son 12 ay içerisinde yaşanan ekonomik şiddet olaylarında da gözlemleniyor; okur yazar olmayan kadınlarda yüzde 5,3, üniversite mezunlarında ise bu oran yüzde 1,5’e iniyor.

“ÖFKE KONTROLÜ SORUNU” VURGUSU ÖNE ÇIKIYOR

Fiziksel ve/veya cinsel şiddet mağduru kadınların görüşlerine göre, bu davranışların başlıca nedeni erkeğin öfke kontrolü sorunu olarak öne çıkmakta ve yüzde 21,7’lik bir oranla ifade edilmektedir. Kadınların yüzde 13,3’ü şiddeti, eşlerinin yetiştirilme tarzına; yüzde 13’ü ise maddi sıkıntılara bağladı. Ayrıca, kıskançlık, alkol, aile baskısı ve iş sorunları da kaydedilen diğer faktörler arasında yer aldı.

ŞİDDETİ GÖREN HER İKİ KADINDAN BİRİ SUSUYOR

Araştırmaya katılan kadınların yüzde 47,7’si, eşinden veya birlikte olduğu kişiden gördüğü en son şiddeti kimseyle paylaşmadığını açıkça belirtti. Şiddeti paylaşan kadınlardan yüzde 31,8’i, ilk olarak bunu kendi ailelerinden bir kadınla konuştu. Ancak, yakın çevreye anlatma oranı oldukça düşükken, kamu kurumlarına başvuru oranının ne olduğu araştırmada yer almadı.

ŞİDDETİN EN YOĞUN OLDUĞU BÖLGE: KUZEYDOĞU ANADOLU

Fiziksel şiddetin en yüksek oranda görüldüğü bölge Kuzeydoğu Anadolu olarak tespit edildi ve bu oran yüzde 25,9 olarak belirlendi. En düşük oran ise Ortadoğu Anadolu’da yüzde 8,8 olarak kaydedildi. Kent ve kırsal ayrımında, yoğun kentlerde yaşayan kadınlar dijital ve psikolojik şiddetle daha sık karşılaşırken, kırsalda ekonomik ve fiziksel şiddet oranları dikkat çekici şekilde yüksek.