SON DAKİKA HABERİ: Irak Türkmen Birliği ve Dayanışma Derneği Başkanı Kürşat Çavuşoğlu, Irak’taki genel nüfus sayımı öncesi demografik yapının değiştirilmesi amacıyla kent dışından getirilen 260 bin kişinin Kerkük’e yerleştirildiğini ifade etti. Bu durum, bölgeyi yakından takip eden Türkiye’den gelen tepkileri artırmış durumda.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, sosyal medya platformu üzerinden, “Kerkük Türk’tür, Irak Türkmenlerinin de sonsuza kadar yurdudur. Hiç kimse yanlış hesap yapmasın, soydaşlarımız, Irak Türkmenleri asla yalnız değildir” açıklamasını yaptı.

MHP Genel Başkanı
Devlet BAHÇELİ pic.twitter.com/GR6nRk9H8j

AA Akademi Müdür Yardımcısı Dr. Bilgay Duman, Irak’ta gerçekleştirilen nüfus sayımının demografik açıdan önemi ve ülke içindeki çatışma alanlarını nasıl etkileyebileceği konusunu AA Analiz için kaleme aldı.

37 YIL SONRA GELEN NÜFUS SAYIMI!

Irak’ta en son detaylı sonuçları açıklanan nüfus sayımı 1957’de gerçekleştirilmişti. Sonraki yıllarda, her on yılda bir yapılması gereken sayımların sonuçları kamuoyuna duyurulmadı. 1997’de Saddam Hüseyin döneminde yapılan nüfus sayımının sonuçları da göz ardı edildi. Son olarak, 37 yıl aradan sonra geçtiğimiz hafta Irak’ta yeni bir nüfus sayımı yapılmış durumda.

2003 yılı öncesinde Irak’ta yapılan nüfus sayımları, etnik, dini ve mezhepsel kimliklerin belirlenmesine yönelikti ve bu süreç, diktatörlük döneminin politikaları doğrultusunda şekillendi. Ancak 2003’te Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Irak’ı işgal etmesiyle birlikte ülke yeni bir düzene geçti ve bu düzen, Saddam Hüseyin’in dönemini bile aratacak bir hal aldı.

ABD TARAFINDAN KURGULANAN BİR IRAK DEMOGRAFİSİ

Etnik, dini ve mezhepsel kimlikler üzerinden inşa edilen siyasal ve yönetimsel yapı, ABD’nin öngördüğü nüfus oranlarıyla şekillendi. İşgal döneminde kurulan Irak Geçici Yönetim Konseyi bile ABD’nin belirlediği nüfus oranları üzerinden oluşturulmuştu. Ancak bu yapı, Irak’ın gerçek sosyal yapısını yansıtmadığı için kaos ve çatışmalara yol açtı. Demografik yapının bozulması, ülkedeki krizleri tetikledi ve bir kısır döngü oluşturdu.

Bu kısır döngü içerisinde ülkede demografik yapıyı etkileyecek büyük göçler meydana geldi. ABD işgali nedeniyle yaşanan yoğun göçlerin yanı sıra, 2006-2009 yılları arasında mezhep savaşı, 2014-2017 yıllarında DEAŞ’ın Irak’taki kontrolü ve ardından bozulan sosyal yapı da önemli ölçüde zarar verdi. 2017’de Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) referandumu sonrasında merkezi hükümet, Kerkük başta olmak üzere sorunlu alanlarda kontrolü yeniden sağladı.

Nüfus sayımı sonrası ülkedeki yaklaşık %25’lik bir kısım yer değiştirmiş durumdaydı. Sadece DEAŞ’ın yarattığı yıkım nedeniyle 1,5 milyonun üzerinde insan eski yerlerine dönemediler. Bunun yanı sıra, 2024’te gerçekleştirilen nüfus sayımı, Irak’ın normalleşmesi için önemli bir adım olsa da, sorunlu bölgelerde yeni krizler doğurması bekleniyor.

Nüfus sayımı, ABD tarafından etnik, dini ve mezhepsel kimlikler esas alınarak kurgulanan federal yönetim yapısını ve ülkedeki kırılganlıkları tekrar gözler önüne çıkaracak bir öneme sahip. Nüfus sayımında etnik, dini ve mezhepsel kimliklere dair bir soru sorulmasa da, vilayet nüfusları üzerinden yönetimsel yapıdaki kırılganlıkların