Ehliyet sınavını geçemeyen adayların başvurduğu bazı yöntemlerin hızla yaygınlaşması, yetkililerin dikkatini çekiyor.

Son günlerde kopya düzenekleri kullanma oranında belirgin bir artış gözlemleniyorken, sınavlarda yapılan denetimlerde bu tür düzenekleri kullanan kişilerin sürekli olarak yakalandığı bilgisini veriliyor.

Kolay yoldan ehliyet almak isteyenlerin iki yöntemle öne çıktığı belirlendi. Bunlar, “joker” adı verilen bir kişinin sınava girmesini sağlamak ve “düzenek” adı verilen yöntemle sınavda kopya çekmek olarak sıralanıyor.

CİDDİ ELEKTRONİK BİLGİSİNE İHTİYAÇ VAR

Kopya düzeneği, mikro kamera, Wi-Fi cihazı, telefon hattı, mikro kulaklık ve bir karttan oluşuyor. Sistem, adayın soruları okurken, başka bir kişinin aynı anda kamerayla soruları görüp yanıtlaması üzerine kurulu. 23 Şubat tarihinde yakalanan bir kadın aday, bu cihazlarla sınava girdiğini açıklarken şu ifadeleri kullandı:

“Düzeneği gizlice yerleştirip sınava girdim. Düzenek sayesinde sınavı tamamladım, fakat çıkışta bir polis memuru üzerimi aramak istedi ve ben de düzeneği kendim teslim ettim. Yavaş okumam dolayısıyla sınavı geçemeyeceğimi düşündüm. Sadece ehliyet almak istemiştim, çok pişmanım. Bu durumu bir daha asla tekrarlamayacağım.”

DÜZENEK İÇİN 15 BİN LİRA İSTENİYOR

Kütahya’da yaşanan bir başka olayda, Bekir K. adlı bir aday, sınavda 6 kez başarısız olduğu için düzenekle sınava girdiğini ifade etti. Aldığı ücret ile ilgili olarak şöyle konuştu:

“Ehliyet sınavını geçemeyince böyle bir yol denemeye karar verdim. İnternette araştırırken birine ulaştım. Sınavı geçmem halinde 15 bin lira vereceğimi söyledim. Sınav günü, tanımadığım kişi ilçeye geldi ve üzerime kamera ile kulaklık düzeneğini kurdu.”

GÖMLEK DÜĞMESİNDE KAMERA SİSTEMİ

Bu olayda Bekir K.’ye yardımcı olan birey de yakalandı.

Sınavda, gömlek düğmesi gibi görünümdeki gizli bir kamera aracılığıyla soruları karşı tarafa ileten Bekir K., kulaklık kullanarak cevapları aldı ve işaretleme yaptı. Ancak, bu süreçte sınav görevlisi dijital kopya düzeneğini fark etti ve aday yakalandı.

Adaya soruları yanıtlayan kişinin evinde, kopya düzenekleri için sim kart okuyucu, verici ve alıcı cihazlar ele geçirildi. Yapılan incelemelerde, cevapları ileten diğer şüphelinin Fecri K. olduğu ve önceden aynı suçtan 7 kaydının bulunduğu belirlendi.

Anlaşıldığı üzere, bu tür düzenekleri satan kişiler ve adaya yardım edeceğini iddia edenlerin çoğu daha önce sabıkalı. Düzenek, adayla anlaşıldığında geçici bir hizmet sunuyor; yani aday sınavdan sonra düzenek geri alınıyor ve bir sonraki adayda yeniden kullanılıyor.

Bu düzenekler sıradan bir adayın kurması için karmaşık sistemlerdir ve bu sistemler daha yüksek fiyatlarla pazarlanmaktadır. Kurulum için gerekli olan bileşenler arasında Wi-Fi bağlantı cihazı, düğme şeklinde mikro kameralar, sim kart girişli cihazlar ve mikrofon uyumlu kulaklıklar bulunmaktadır.

SINAVA JOKER GİRMESİ CİDDİ SUÇ

Ehliyet almak için daha hızlı bir yöntem seçenlerin bir diğer tercihi ise “Joker” olarak adlandırılan başkasının yerine giren adaylardır.

Bu jokerlerin kaynağı sosyal medya platformlarıdır. Ehliyet almak isteyenlerin yerine sınava giren “joker şirketleri” sürekli olarak ilanlar vermekte. “Sınav yok, kurs yok, beklemek yok” sloganlarıyla 12 bin lira karşılığında “sınavsız ehliyet” vaadi sunmaktadırlar.

JOKERLER ADAYIN TİPİNE GÖRE BULUNUYOR

Müşterinin yaşına, cinsiyetine ve fiziksel özelliklerine göre çeşitli joker adaylar sağlanıyor. Benzerliği artırmak için gerekirse makyaj da uygulanabiliyor. Jokerler, yakalanmamaları adına adayın tüm kişisel bilgilerini ezberliyorlar.

Tüm bu yöntemler dolandırıcılar için bir gelir kapısı oluşturuyor. Sosyal medyada örgütlenen dolandırıcılar “joker” arayanlar ile iletişime geçebiliyorlar.

Ehliyet alımında, adayların kurslara katıldıktan sonra teorik sınavı geçmeleri ve ardından direksiyon sınavına girmeleri gerekiyor. Direksiyon sınavıyla yazılı sınavdan geçemeyeceğini düşünen adaylar, bu joker şirketlerle irtibata geçiyor.

Bu bireyler sosyal medya aracılığıyla “sınavsız ehliyet” ve “kopya düzeneğiyle” ehliyet alma taleplerini artırıyorlar.

YASAL DÜZENLEME TALEBİ VAR

Ntv.com.tr’ye konuşan Türkiye Sürücü Kursları ve Eğitimcileri Konfederasyonu (TUSEKON) İstanbul Temsilcisi Murat Tekin, sınavlarla ilgili olarak acil bir yasalaşma gerektiğini dile getirdi.

Tekin, sınavların bireylerin bilgi düzeylerine uygun bir şekilde yapılması gerektiğini vurgularken, bu sayede kopya düzeneği kullanımının azalacağını savundu.

SEKTÖR HALİNE GELMİŞ

Türkiye’de 4 bin 700 sürücü kursu bulunduğuna dikkat çeken Tekin, kopya düzeneği kuran kişilerin varlığından bahsetti.

“Joker” olarak bilinen bu kişilerin para karşılığında bu işi bir sektör hâline getirdiğini belirten Tekin, sosyal medyada yayımlanan “sınavsız ehliyet” ilanlarıyla bu hizmete yönelen kişilerin dolandırıcıların kurbanı olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra “sınavsız ehliyet” olamayacağını da ifade etti.

TRAFİKTEKİ TEHLİKE

Düzenek kullanarak ehliyet sınavına katılan adayların trafiğe çıktıklarında ciddi tehlike oluşturacaklarını belirten Tekin, insan yaşamını ilgilendiren her alanda sürücü kurslarından eğitimin önemine değindi.

“Sıfır bilgi ile ehliyet alan sürücüler, trafiğe çıktıklarında yol kurallarından, geçiş önceliklerinden ve sinyallerden bile haberdar değiller” şeklinde konuşan Tekin, bilinmeyen bilgiler nedeniyle ortaya çıkabilecek tehditleri dile getirdi.

KANUNDA CEZASI AÇIKCA BELİRTİLİYOR

Kanunlar, sınavda kopya çeken ya da teşebbüs edenler ile yerine joker aday sokan kişiler için cezai hükümler içermektedir.

6164 sayılı ÖSYM Hizmetleri Kanunu’nun 10. maddesine göre başka birinin yerine sınav giren veya başkasına bu konuda destek veren kişiler, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilmektedir.

Sınav süresince incelenen tutanaklar, ses ve görüntü kayıtları, telefon kayıtları ve ihbarlarla birlikte, kopya ve benzeri davranışların tespit edilmesi halinde adayın sınavı geçersiz sayılmaktadır.

Bu durumda, kendisine tanınan haklar geri alınmaktadır.

EHLİYET SINAVINDA KOPYA ÇEKMENİN CEZASI AĞIR

Sınav sonuçlarını adayın lehine ya da aleyhine değiştiren kişiler ise üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile karşılaşabilmektedir.

Sınavda kopya çeken kişilerden, sınavın herhangi bir oturumunda benzer davranışları tespit edilirse, sınavları iptal edilmekte ve bu adaylar belirli bir süre boyunca başka sınavlara başvuru yapamamaktadır.

KAMERA KAYITLARI İZLENEREK DE SINAV İPTAL EDİLEBİLİYOR

Sınav görevlileri ve bina sorumluları tarafından tutulan tutanaklar, kamera kayıtları ve yapılan inceleme sonuçları, şüpheli durumda sınavın iptali ve ceza verilmesi kararının alınmasında kaynak oluşturmaktadır.

Şüpheli durumlar gözlemlendiğinde, kamera kayıtları incelenerek sınavın iptaline yönelik kararlar alınmaktadır.

Ayrıca, sınav salonunda fotoğraf çeken veya cep telefonuyla sınava giren kişilere de kopya şüphesiyle işlem yapılmaktadır.