“Modifiyeli araç” olarak adlandırılan ve görünüm, nitelik ve teknik ekipmanları değiştirilen araçlar için uygulanan cezalar artırıldı. Yapılan yasal düzenleme kapsamında trafik polisleri, bu araçlara 21 bin lira ceza kesmeye başlayınca, birçok araç sahibi, bu sistemleri kaldırma yoluna gitti. Aynı zamanda bu tür modifikasyonları gerçekleştiren esnaf da sürekli olarak tepkilerini ifade ediyor. Modifiye edilmiş araçlar, ceza kesilmesinin yanı sıra trafikten de men ediliyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Ak Parti Grup toplantısı öncesinde basın mensuplarının bu araçlara yönelik olası bir düzenlemenin olup olmadığını sorması üzerine, “Durumun değerlendirildiğini, çalışmaların sürdüğünü” belirtti; ancak detay vermekten kaçındı.

APP plakalara 1 Nisan’a kadar süre verilmesi gibi, ses sistemlerinin çıkarılması ve araçların orijinal durumuna geri getirilmesi için sürücülere bir zaman dilimi tanınabilir. Alternatif olarak da, araçların yasal çerçevelere uygun bir şekilde düzenlenmesi için izin alınarak sorunsuz hale getirilmesi önerilmektedir. Geçiş dönemi sonrasında, sansür yasalarının tam olarak uygulanmasının durumu değerlendirilecektir.

VATANDAŞ TEPKİ GÖSTERDİ

Trafikte gürültü çıkararak çevreyi rahatsız eden, bazı durumlarda trafiği kilitleyip gösteri yapan ve geceleri yüksek sesle müzik dinleyen bu araçlar, vatandaşların uzun süredir tepkisini çekiyordu. “Modifiye” adı altında yapılan bilinçsiz değişikliklerin, trafikte ciddi riskler oluşturduğu da biliniyor.

Modifiye uygulamaları, dünya genelinde otomobil tutkunları tarafından tercih edilmektedir; ancak son yıllarda trafikte sorunlara yol açmaya başladığı gözlemleniyor. İzinsiz ve bilinçsizce gerçekleştirilen değişiklikler, araçların teknik yapılarını bozmadığı gibi, trafikte güvenlik riski de oluşturuyor.

BAĞIRAN EGZOZLARIN SESSİZLİĞİ

Görünüm açısından farklılaştırılan ve modası geçmiş ses sistemlerine sahip olan araçlara ağır cezalar kesilmeye başlandı. 10’a kadar hoparlörden oluşan, sokaklarda dolaşan araçların sayısında büyük bir azalma görüldü; ancak bu sistemleri monte eden esnaf, cezalardan şikayetçi durumda. Araçlara 10 bin lira gibi bir masrafla rahatlıkla ses sistemi ettirilebiliyor ve bu araçlar trafikte seslerini sonuna kadar açarak gezebiliyor. Modifikasyon tutkunları ise artan cezalardan rahatsız olmuş durumda; buna karşın yönetmeliklere uygun değişiklik yapma konusunda hareket eden pek kimse bulunmuyor.

BİLİNÇSİZ MODİFİYENİN TRAFİKTE YARATTIĞI RİSK

Modifiye olarak tanımlanan birçok sistem, araçların teknik özelliklerine aykırı. Örneğin, araç bagaj kapaklarına kanat eklemek, dinamikleri bozmakta, aracın zeminle olan mesafesinin 5 veya 10 cm düşürülmesi sürüş sistemlerine aşırı yük bindirmekte ve motor kaputunun kesilerek havalandırma filtreleri yerleştirilmesi sürücünün görüşünü engellemektedir. Sürücüler, ucuz parçalarla araçlarında değişiklik yaparken, bu malzemelerin çoğu da dayanıksız olmaktadır. Yapılan bu değişikliklerde herhangi bir teknik hesaplama yapılmadığı gibi, elektrik ve yakıt sistemleri üzerindeki olumsuz etkileri de göz ardı edilmektedir.

ARAÇLARDA YAPILAN MODİFİYE DEĞİŞİKLİKLERİ

Araçlarda modifiye anlamında gerçekleştirilen birçok değişiklik bulunmaktadır. Bu değişikliklerin tümü, yönetmelik çerçevesinde izin alınması gereken işlemler arasında yer almaktadır.

Araçlara eklenen gövde kitleri, tekerlek çamurlukları, yan etekler, kaputlar, ızgaralar, ve tamponlara eklemeler gibi uygulamalar,

Aracın ruhsat harici renkte boyanması, film kaplama ve renk kaplamaları yapılması,

Far değişiklikleri, yönetmeliğe aykırı far takılması ve arka stop lambalarının değiştirilmesi, tamponlara ve araç üstlerine güçlü ışıkların eklenmesi, xenon farlar kullanılması,

Yüksek ses çıkaran egzoz sistemleri ve motor gücünü artırmaya yönelik tuning uygulamaları,

Araç içlerine navigasyon sistemleri, ses yönetim ekranları, televizyon ekranları eklenmesi ve yarış aracı koltukları kullanılması,

Araç dışlarında geniş jant ve lastik kullanımı,

İZİN ALARAK DEĞİŞİKLİK YAPMA İMKANLARI

Daha önce yasak olan bu sistemlerin araçlarda uygulanabilmesi için gerekli bazı izinler alınması gerekmektedir. Trafik Kanunu’nun 32. maddesine dayanarak, her türlü değişiklik için ilgili yönetmelik maddelerine göre izin almak şarttır.

Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik gereği, izin alarak araçlara şu an yasak olan bazı sistemlerin eklenmesi mümkün. Örneğin, araç içi kameralar ve park sensörleri gibi sistemler, yönetmelik çerçevesinde monte edilebilir. Ancak sürücüler, yasal süreçler yerine sanayilerde araçlarını istedikleri gibi değiştirmeyi tercih etmiş durumdalar.

Araçlarda yapılan en sorunlu değişikliklerden biri, “basıklık” adı verilen yöntemin uygulanmasıdır. Bu uygulama ile araçların yayları veya süspansiyonları kesilmektedir. Bu durum, araçların yere yapışık hale gelmesini sağlarken, teknik özelliklerini de önemli ölçüde bozmaktadır. Fren ve diğer sistemlerde sorunlar yaşanmasına sebep olmakta ve bu araçlar trafikte diğer araçlara zarar verme riski taşımaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 32. maddesi, araçlar üzerinde yapılan ve tescil kayıtlarında belirtilmeyen teknik değişiklikleri kesin bir dille yasaklamaktadır. Bu yasaklara uymayanlar için 2026 yılında 4 bin 300 TL ceza uygulanacaktır. Bu para cezasının yanı sıra, sürücünün ehliyetine 20 ceza puanı eklenmektedir. 100 ceza puanını dolduran bir sürücünün ehliyeti ise iptal edilecektir.

SES SİSTEMLERİNİN CEZASI 21 BİN LİRA

Yasa düzenlemesinde, araçlara takılan gürültülü ve rahatsız edici ses sistemleri için şu ifadelere yer verilmektedir: “Araçlarda kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını bulundurmak veya kullanmak yasaktır. Bu hükümler çerçevesinde ceza gerektiren durumlarda 21 bin Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilecektir.”

Yasa maddelerinin uygulanmasının ardından, oto sanayilerde böyle aksesuarlar takan dükkanların sayısında ciddi bir azalma yaşandı. Dükkan sahipleri, sosyal medya platformları üzerinden video çekerek duruma tepkilerini göstermeye başladılar.

Araçlarda izinsiz değişiklik yapılması yasak olduğundan, bu araçlar trafikten men edilecek ve yapılan eklemelerin sökülmesi talep edilmektedir. Bu sebeple pek çok araç sahibi, modifiye sistemlerini sökme yoluna gitti.