Son yıllarda Türkiye’de motosiklet ve motorlu iki tekerlekli araçların kullanımı gözle görülür bir artış gösteriyor. Ancak bu artış, trafik güvenliği açısından ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Özellikle İstanbul, İzmir, Bursa gibi büyük şehirlerde motosikletli sürücülerin dahil olduğu ölümlü ve yaralanmalı kazalar sıklıkla basında yer buluyor.

Geçtiğimiz hafta sonu, ünlü sanatçı Engin Çağlar, motosikletin çarpması sonucu 85 yaşında hayatını kaybetti.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Eylül ayına ait verilerine göre, trafiğe kaydı yapılan motorlu kara taşıtları arasında motosikletlerin payı yüzde 45,3 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Bu durum, motosikletlerin günlük ulaşımda, iş amaçlı kullanımlarda ve teslimat hizmetlerinde giderek daha fazla tercih edildiğini ortaya koyuyor.
Motosiklet sayısı hızla artmaya devam ediyor.

TÜİK verileri, motosiklet sayısının son yirmi yılda sürekli bir artış gösterdiğini kanıtlıyor:

2002 yılında trafiğe kaydedilen motosiklet sayısı 1 milyon 46 bin 907 iken, 2010’da bu rakam 2 milyon 389 bin 488’e, 2015’te ise 2 milyon 938 bin 364’e ulaştı. 2020’de ise motosiklet sayısı 3 milyon 512 bin 576 olarak kaydedildi.

2020 sonrası artış hızı daha da hızlanmış durumda. 2023 yılında motosiklet sayısı 5 milyon 79 bin 396’ya, 2024’te 6 milyon 261 bin 927’ye, 2025 Eylül itibarıyla ise 6 milyon 946 bin 540 olarak belirlendi. Böylece, son beş yılda motosiklet sayısı yaklaşık 3 milyon 600 bin artmış oldu. 2025 Eylül sonu itibarıyla, trafiğe kayıtlı toplam 33 milyon 20 bin 263 taşıtın yaklaşık beşte birini motosikletler oluşturmakta.

Büyük şehirlerde daha yaygın

İl bazındaki verilere bakıldığında, motosiklet kullanımının özellikle büyük şehirlerde ve turistik bölgelerde yoğunlaştığı gözleniyor. 2025 Eylül itibarıyla İstanbul’da 885 bin 598, İzmir’de 507 bin 598, Antalya’da ise 529 bin 295 motosiklet bulunuyor.

İstanbul’daki artışın arkasında yoğun trafik, ulaşım maliyetlerinin yükselmesi ve teslimat sektöründeki büyüme yatarken, Antalya gibi sahil kentlerinde turizm sezonundaki nüfus artışı motosiklet kullanımını belirgin bir şekilde arttırıyor. Manisa, Şanlıurfa, Aydın ve Muğla gibi illerde de motosikletlerin toplam taşıt sayısına oranı dikkat çekici seviyelere ulaşmış durumda. Bu durum, motosikletin ekonomik, hızlı ve esnek bir ulaşım aracı olduğu anlayışını pekiştiriyor.

Bazı illerde otomobil sayısını geçti

TÜİK’in il bazındaki taşıt verileri, bazı illerde motosiklet sayısının otomobil sayısını geçtiğini gösteriyor.

Özellikle Şanlıurfa’da motosiklet sayısı otomobil sayısını az bir farkla aşmışken, Kilis’te motosiklet sayısı otomobil sayısının üzerinde seyretmekte. Muğla, Manisa ve Iğdır gibi illerde de motosiklet sayısı otomobil sayısından daha fazla.

Sınırlı toplu taşıma seçenekleri, gelir düzeyine dayalı ulaşım tercihi ve coğrafi koşullar, bu illerde motosiklet kullanımının artmasında etkili olan başlıca sebepler arasında yer alıyor. Bu durum, motosikletin yalnızca büyük şehirlerde yoğunlaşan bir araç değil, bazı bölgelerde temel ulaşım aracı haline geldiğini gözler önüne seriyor.

Kazalar daha hızlı artıyor

TÜİK verileri, motosikletlerin dahil olduğu ölümlü ve yaralanmalı kazaların son yıllarda motosiklet sayısındaki artıştan daha hızlı bir ivme kazandığını gösteriyor:

2021 yılında motosikletlerin karıştığı ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısı 64 bin 479 iken, 2022 yılında bu sayı 71 bin 270’e, 2023’te 92 bin 565’e ve 2024’te 123 bin 675’e çıkarak neredeyse iki katına yükselmiş oldu.

Daha uzun dönemli veriler de benzer bir eğilim sergiliyor. 2015’te motosikletlerin karıştığı ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısı 46 bin 310 iken, bu rakam 2024’te 123 bin 675’e çıkmış; bu da yaklaşık yüzde 167’lik bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde yaralanan motosiklet sürücüsü sayısı 39 bin 368’den 109 bin 832’ye yükseldi. Yaralanma sayısındaki artış, ölümlerden daha fazla bir oranla gerçekleşti.

Motosiklet sürücülerinin ölümü ile sonuçlanan kazalar da yıllar içinde kayda değer bir artış gösterdi. 2021’de 777 olan motosiklet sürücüsü ölümü, 2022’de 791’e, 2023’te 1014’e ve 2024’te 1228’e çıktı. Genel olarak kazaların çoğunun şehir içindeki kısa mesafe sürüşlerde gerçekleşmesi bu durumu daha belirgin hale getiriyor.

2020 yılı verileri, artış hızındaki farklılıkları net bir şekilde ortaya koyuyor. 2020’de trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı 3 milyon 512 bin 576 iken, motosikletlerin karıştığı ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısı 45 bin 753’tü. 2024 itibarıyla motosiklet sayısı 6 milyon 261 bin 927’ye, kaza sayısı ise 123 bin 675’e ulaşmış durumda. Motosiklet sayısındaki yaklaşık 78 artış, bu süreçte motosikletli kazaların yüzde 170 oranında artmasına yol açtı.

Bu farklılık, motosiklet kazalarındaki artışın yalnızca araç sayısındaki artışla açıklanamayacağını; aynı zamanda güvenli sürüş eğitimleri, koruyucu ekipman kullanımı, hız alışkanlıkları, teslimat sektöründeki iş temposu ve şehir içi yol düzenlemeleri gibi alanlarda da yapısal sorunlar bulunduğunu ortaya koyuyor.

Kazaların çoğu şehir merkezlerinde

Kazalardaki büyük artışın yerleşim yerleri içinde gerçekleşmesi, şehir içi trafik düzenlemeleri ve sürücü davranışlarının etkili olduğunu gösteriyor.

TÜİK verilerine göre, ölümlü ve yaralanmalı kazaların yüzde 85,5’i yerleşim yeri içinde meydana geliyor. Bu durum, motosiklet kazalarının büyük ölçüde kavşak düzenlemeleri, şerit görünürlüğü, sürücü farkındalığı ve araçlar arası iletişim gibi şehir içi trafik unsurlarından etkilendiğini kanıtlıyor. Zaman baskısıyla yapılan sürüşler, eğitim almadan trafiğe çıkan sürücü sayısının artışı ve koruyucu ekipman kullanımındaki ihmal de motosikletliler için önemli risk unsurları arasında yer alıyor.

Geçen yıl, ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına karışan araçların yüzde 31,5’ini motosikletler oluşturdu. Toplam kazalarda meydana gelen ölümlerin yaklaşık beşte biri ise motosiklet sürücülerine aitti.

Son trafik düzenlemeleri ve kurye etkisi

4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri için koruyucu ekipman kullanma zorunluluğu genişletildi. Buna göre, kask yanı sıra, koruyucu gözlük (kaskta vizör yoksa) ve koruyucu eldiven kullanımı da zorunlu hale getirildi. Bu yükümlülük, sürücünün yanı sıra yolcu için de geçerli olacak şekilde düzenlendi. Yeni düzenlemeler, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi ve denetimlerin emniyet ve jandarma tarafından yapılması öngörülüyor.

Teslimat sektöründe çalışan motosikletli kuryelerin sayısındaki hızlı artış, trafik güvenliği tartışmalarının önemli bir boyutunu oluşturuyor. Kuryelerin çoğu, paket başı ücretlendirme ile çalıştıkları için zaman baskısı altında sürüş yapıyor. Bu da hız limitlerinin aşılması, şerit ihlalleri ve koruyucu ekipman kullanımındaki eksikliklere yol açabiliyor. Kurye sayısındaki artış, şehir içi trafik yoğunluğu ve teslimat rekabeti, motosiklet kazalarındaki artışta önemli etkenler arasında gösterilmekte.

Pelin ÜLKER / DW Türkçe