Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) döneminde en fazla eleştirilen uygulamalardan biri mülakat sistemi olmuştur. Kamuda işe alma sürecinde mülakat önemli bir yere sahiken, bu sistemin torpil imkanlarının sağlanmasına zemin hazırladığı sıkça dile getirilmektedir. Yazılı sınavlardan yüksek not alan ve mülakatta da başarılı olmalarına rağmen elendiklerini savunan birçok aday, bu durumu adaletsizlik olarak nitelendiriyor.

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), 2010 yılındaki Anayasa değişikliğinden sonra, 2012’de çıkarılan 6328 sayılı Kanun ile kurulmuş ve 2013’te faaliyetlerine başlamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, “Türkiye’nin en önemli hak arama kurumlarından biri” olarak tanımlanırken, son iki yılda alınan başvuruların büyük bir kısmında mülakat sistemine yönelik şikayetler öne çıkmıştır. İmamlar, öğretmenler, zabıt katipleri ve polis adayları gibi çok sayıda kamu çalışanı, mülakatlarda haksız yere elendiklerini iddia etmektedir.

İMAMLAR DA LİYAKAT İSTİYOR

21 Haziran 2024 tarihinde yapılan bir başvuruda, “Diyanet Akademisi aday din görevlisi sözlü sınav sonucunda 46 puan aldım ve başarısız sayıldım, bana haksızlık yapıldı” ifadesine yer verildi. Ancak kurum, bu başvuruyu kabul etmedi. 20 Eylül 2024 tarihli başka bir başvuruda ise, “Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılan Şube Müdürlüğü sınavında, sözlü mülakat sonrası 58 puan alarak başarısız sayıldım, tüm sorulara doğru yanıt verdiğim kamera kayıtları ile sabit. Mülakat yeniden değerlendirilmeli” denildi. Bu başvuru da kurum tarafından reddedildi.

21 Kasım 2024 tarihinde bir öğretmen, “Mersin’deki sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavında hak ettiğimden düşük puan aldım” diyerek şikayette bulunurken, bu başvuru da olumsuz yanıt aldı. Bir başka öğretmen ise 4 Temmuz 2025’te sözlü sınav sonuçlarının puanlama kağıtlarının kendisine verilmesini ve maddi hataların düzeltilmesini talep etti, ancak bu isteği de kabul edilmedi.

POLİS ADAYI DA ELENDİ

9 Nisan 2025 tarihli bir başvuruda, bir polis adayı “Polis Akademisi Başkanlığı’nın düzenlediği sözlü sınavda hukuka aykırı olarak başarısız sayıldığını” belirtmiştir. Kurum, bu başvuruyu kabul ederek, adayın yeniden sözlü sınava alınması gerektiği yönünde Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulduğunu açıkladı.

27 Haziran 2025’te gerçekleştirilen bir başvuruda ise, “Orman Genel Müdürlüğü’nün geçici işçi sınavında 83,80 puan aldım, fakat sözlü mülakatta haksızlık yapıldı” şeklindeki ifade yer aldı. Kurum, bu başvuruyu da reddetti ve Orman Genel Müdürlüğü’ne, sonraki sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarının kullanılmasını önerdi.

TÜBİTAK’TA LİYAKAT YOK

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) için uzman yardımcısı ilanına başvuran bir yurttaş, 31 Mayıs 2025’te kuruma başvurarak “Sözlü sınav sonucu eğitimim ve liyakatim nedeniyle seçilmemi engelleyen bir durum yokken, düşük puan alarak başarısız sayıldım” dedi. Bu başvuru kabul edilmiş ve TÜBİTAK’ın başvuranı yeniden sözlü sınava alması için tavsiye verilmiştir.

1 Şubat 2025’te yapılan bir diğer başvuru ise Dışişleri Bakanlığı’na yönelik oldu. Başvuruda, “Konsolosluk ve İhtisas Memurluğu ile Aday Meslek Memurluğu yazılı sınavlarında başarı gösterdim. Ancak mülakatlarda başarısız sayıldım ve atamam yapılmadı” denildi. Bu başvuru da kabul edilerek mülakatın yenilenmesi için Dışişleri Bakanlığı’na öneride bulunuldu.

ZABIT KATİBİ DE BAŞVURDU

Diğer yandan, Erciyes Üniversitesi’nde bilgisayar işletmeni kadrosunda görev yapan bir kişi ile Fatih Belediyesi’nden bir memur, görevde yükselme sınavının mülakatında haksız olarak elendiğini ifade ederek kuruma başvinden bulundu.

Trakya Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan tıbbi sekreterlik mülakatında da bir kişi 0,27 puan farkı ile elendiğini aktarırken, başka bir aday da Karayolları Genel Müdürlüğü’nün engelli işçi alımı mülakatında elendiğini belirtiler. Trabzon Adliyesi zabıt katipliğine başvuran bir aday ve Göç İdaresi Başkanlığı’nca yapılan il göç uzman yardımcılığı mülakatında elenen diğer adaylar da benzer gerekçelerle kuruma dilekçelerini iletmiştir.