Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD), her beş yılda bir gerçekleştirdiği TALIS (Teaching and Learning International Survey) ile eğitim politikalarını öğretmenler ve okul yöneticilerinin bakış açısıyla gözden geçiriyor. 2024 yılındaki TALIS çalışmalarında, 55 ülke ve ekonomik bölgeden binlerce öğretmen ile okul müdüründen alınan anketler aracılığıyla, çalışma koşulları, mesleki uygulamalar ve öğrenme ortamlarına dair kapsamlı veriler toplandı. Türkiye’den, toplam 662 okuldan 654 okul müdürü ve yaklaşık 14 bin öğretmen araştırmaya katıldı. Elde edilen çarpıcı veriler, Türk Eğitim Derneği’nin (TED) düşünce kurulu TEDMEM tarafından değerlendirildi.

Öne Çıkan Bulgular ve TEDMEM’in Önerileri:
• Türkiye’de ortaokul öğretmenlerinin yaş ortalaması 38 olup, bu durum, OECD genelindeki 45 yaş ortalamasının oldukça altında. Genç öğretmen profilinin varlığı, eğitim sisteminin geleceği için stratejik bir avantaj oluşturmakta. Bu, eğitimde yenilikçi uygulamalar için önemli bir potansiyel taşımaktadır.

• Ortaokul kademesinde görev yapan öğretmenlerin %86,2’si genel olarak mesleklerinden, %78,3’ü ise mevcut çalışma ortamlarından memnun. Ancak, öğretmenlik mesleğinin toplumsal statüsü ve ekonomik tatmin düzeyinin düşük olması dikkat çekiyor. Öğretmenlerin yalnızca beşte biri, mesleklerinin toplumda değer gördüğünü düşünmekte, maaşlarından memnun olanların oranı ise %21,3 seviyesinde. Bu oran, OECD ortalaması olan %37,8’in oldukça gerisindedir. Düşük toplumsal değer algısı, eğitimde rol model olma etkisini zayıflatmakta ve nitelikli adayların mesleğe yönelimini olumsuz etkileyebilmektedir.

• Türkiye’de öğretmenlerin haftalık ortalama çalışma süresi 31,1 saat olup, bu rakam OECD ortalaması olan 41 saatten belirgin bir şekilde düşüktür. Öğretmenlerin ders hazırlığı ve ders planlamasına ayırdıkları süre ise yalnızca 4,5 saat olup, bu da OECD ortalamasında yer alan 7,4 saatten önemli ölçüde azdır. Bu durum, öğretmenlerin derse hazırlanma sürecine yeterince zaman ayıramadıklarını ve bunun da öğretim süreçlerinin kalitesini olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir.

• OECD ortalamasında ortaokul öğretmenlerinin %36,3’ü derslerinde yapay zeka kullanırken, Türkiye’deki bu oran %23,8 seviyesinde. Türkiye’de yapay zeka kullanan öğretmenler, genellikle bu araçları konuları özetlemek amacıyla kullanmaktadır. Öğretmenlerin %72,3’ü yapay zekayı öğretim sürecine entegre etmek için yeterli bilgiye sahip olmadıklarını, %71,1’i ise okullarında gerekli dijital altyapının mevcut olmadığını belirtmektedir. Bu bulgular, dijital dönüşümün yalnızca donanım ve erişimle değil, öğretmenlerin pedagojik bilgi ve becerilerini güçlendiren bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kaynak: Türkiye Gazetesi