Ekonomim gazetesi köşe yazarı Şeref Oğuz, fahiş fiyatlarla başa çıkma yöntemlerini ele aldı.

Oğuz, yetkililerin halkın yüksek fiyat sorunuyla baş başa kalmasına izin vermeyeceğini sık sık vurguladığını hatırlatarak, daha önce denenmiş yöntemlerin hangilerinin etkili olduğunu ve hangilerinin yetersiz kaldığını aktardı.

"Hükümet Zamla Enflasyonu İndireceğini Sanıyor"

Oğuz, hükümetin enflasyonu düşürme yolunda zam yapma anlayışını daha önce kullandığı "kamuflasyon" kavramıyla nitelendirdi. TÜİK’in bu zamları gizlediğini iddia eden yazar, bunun sonucunda "fiyatlandırmada davranış bozukluğu" meydana geldiğini savundu.

Cezalar ve Denetimler Yetersiz

"Cezalar zamcıları engelleyebilir mi?" sorusuna olumsuz bir yanıt veren Oğuz, bu yöntemin her defasında başarısız olduğunu belirtti. Artan maliyetleri kendi fiyatlarına eklemek zorunda olanların, ceza ödeyerek pahalı ürünler sattığını öne sürdü. Piyasada yaklaşık 3,5 milyon işyeri, esnaf ve üretici bulunduğunu hatırlatan yazar, "devasa bir denetim ordusu" kurulsa bile bunun yetersiz kalacağını belirtti. Oğuz, en etkili denetimin halk tarafından yapıldığını fakat bunun piyasa üzerinde baskı oluşturmayacak şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Önerilen Adımlar

Oğuz, fiyat artışını durdurmak için üretimin desteklenmesi, üreticilerin örgütlenmesi, girdi maliyetlerinin azaltılması, Hal Yasası’nın gözden geçirilmesi, Perakende Yasası’nın yenilenmesi, aracılara karşı daha az bağımlı olunması, lojistik maliyetlerin düşürülmesi, demiryolu ulaşımının geliştirilmesi ve Anayasa çerçevesinde GSMH'nın yüzde 1'inin tarıma aktarılması gibi adımların atılması gerektiğini dile getirdi. Ayrıca, üreticilerin finansmanı konusunda rahatlatıcı önlemler alınması önerildi.

Kaçınılması gerekenler arasında ise soğan depolarının basılması, aracılara suç atılması, marketlerin hedef alınması, ceza ile çözüm aranması ve tehditte bulunulması bulunuyor. Yazar, bu mücadelenin etiketlerde değil tarlalarda ve fabrikalarda verilmesi gerektiğini belirtti.

"Kamu da Fahiş Fiyatta Geri Kalmıyor"

Fahiş fiyat konusunda kamu kurumlarının özel sektörden aşağı kalır yanı olmadığını ifade eden Oğuz, yerel yönetimlerin borç listelerinin binalara asılmaya başladığı bir dönemde, yüksek harcamaların daha çok dikkat çektiğini belirtti. Kamu kaynaklarının müteahhitlere aktarılmasının hesabının sorulması gerektiğini hatırlatarak, "Fahiş fiyatların hesabı kime sorulacak?" dedi.