PKK terör örgütünün silah bıraktığına dair resmi kurumların tespitinin ardından, bu duruma bağlı olarak devreye girecek ‘süreç yasası’ ile ilgili hazırlıklar önemli ölçüde tamamlandı. Taslağa göre, öncelikle sahadaki durum devlet kurumları tarafından resmi olarak teyit edilecek ve ardından hazırlanan kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilecek. Belirlenen çerçeve, iki ayrı düzenlemeyi kapsıyor. Bu doğrultuda, bir taraftan teröristlerin hukuki durumlarını belirleyecek ‘müstakil’ bir yasa, diğer taraftan ise sürecin yönetilmesi amacıyla ‘geçici nitelikli’ bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi planlanıyor. Geçici yasanın yürürlük süresinin ise 12 ya da 18 ay ile sınırlı olması öngörülüyor.

HUKUKİ ÇERÇEVEDE GENİŞ MUTABAKAT

Kanun teklifinde, Cumhur İttifakı partileri olan AK Parti ve MHP’nin üzerinde anlaştığı önerilerin yanı sıra, CHP ve DEM Parti tarafından hazırlanan raporlarda yer alan bazı başlıkların da bulunması bekleniyor. Bu sayede sürecin hukuki çerçevesinin olabildiğince geniş bir mutabakatla oluşturulması hedefleniyor.

SUÇUN NİTELİĞİNE GÖRE DEĞERLENDİRME

Hazırlanan taslakta, PKK ile ilişkili kişilerin hukuki durumlarının işlenen suçun niteliğine göre ayrı ayrı göz önünde bulundurulması planlanıyor. Bu çerçevede, ‘silahlı eylemlere katıldığı’ veya ‘doğrudan suç işlediği’ tespit edilen şahısların yargı sürecine tabi tutulması öngörülüyor. Mahkemeler tarafından verilecek karara bağlı olarak hapis cezası, ceza indirimi ya da denetimli serbestlik gibi alternatif uygulamalar gündeme gelebilecek.

ÖNCE HAPİS SONRA ŞARTLI TAHLİYE

Taslakta öne çıkan düzenlemelerden bir diğeri, infaz sonrası denetim süresine ilişkin. Bu bağlamda, ‘silahlı suçlara’ karıştığı belirlenen teröristlerin, cezaevinde cezalarını çektikten sonra 5 yıl boyunca denetimli serbestlik şartıyla serbest bırakılacağı belirtiliyor. Silahlı eylemlere karışmayanların ise bu uygulamadan 3 yıl yararlanması planlanıyor. Cezaevindeki teröristlerin durumu, örgüt içindeki konumları ve geçmişe dönük eylem geçmişleri de dikkate alınarak değerlendirilecek. Bu çerçevede bazı hükümlülerin 3 ila 5 yıl arasında şartlı tahliye imkanından yararlanabilecekleri ifade ediliyor.

HUKUKİ TESCİL KRİTİK AŞAMA

Sürecin ilerlemesi açısından en önemli aşamanın PKK’nın kendisini feshettiğine ilişkin kararın resmi olarak tescil edilmesinin gerektiği vurgulanıyor. Örgütün fesih kararının devlet kurumlarınca doğrulanması ve kayıt altına alınmasının ardından, yargı süreçlerinde yeni değerlendirmelerin yapılması mümkün olabilecek. Mevcut mevzuata dayanarak, örgüt üyeliği suçu, örgütün faaliyet dönemi boyunca oluşturulan bağ ve yürütülen eylemler üzerinden değerlendiriliyor. Bu nedenle, örgütün sonradan feshedilmesi geçmişte işlenmiş suçları otomatik olarak görmezden gelmiyor. Ancak örgütün resmi olarak sona erdiğinin kabul edilmesiyle birlikte, özellikle örgüte yardım ve yataklık suçlamaları bakımından bazı dosyaların yeniden ele alınma olasılığı gündeme geliyor.

YARDIM VE YATAKLIĞA YENİ DÜZENLEME

Hukuk çevreleri, örgütle organik bir bağı bulunmaksızın geçmişte yardım ve yataklık suçlamasıyla yargılanmış olan kişiler için fesih kararının önemli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyor. Bu bağlamda, devam eden soruşturma ve davalarda suçun niteliği göz önünde bulundurularak ceza indirimi, denetimli serbestlik ya da dosyanın kapatılması gibi olasılıkların mahkemelerce değerlendirilebileceği ifade ediliyor. TBMM’deki çalışmaların Ramazan Bayramı sonrasındaki dönemde başlaması bekleniyor.

Uğur DUYAN