Kamu hastanelerinde genç sağlık çalışanlarının oranı hızla düşerken, 51 yaş ve üzeri personelin artışı gözlemleniyor. Sağlık Bakanlığı’nın performans programında yer alan istatistiklere göre, 21–25 yaş aralığındaki sağlık emekçilerinin oranı 2023’te yüzde 13,3 iken, 2024’te yüzde 11,6’ya ve 2025’te yüzde 7,8’e gerilemiştir. Aynı dönemde, 51 yaş ve üzeri çalışanların oranı ise yüzde 10,2’den yüzde 12,5’e yükseliş göstermiştir.

İNSAN KAYNAĞI KRİZİ YAŞANIYOR

Bakanlığın personel yaş dağılımını gösteren grafikler, kamu sektöründe genç istihdam oranının giderek kısıtlandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. 2023 yılında 21–25 yaş grubunun oranı yüzde 13,5 iken, 51 yaş ve üzerindeki çalışanların payı yüzde 10,2 olmuştur. 2024 yılı itibarıyla gençlerin oranı daha da düşerek, 21–25 yaş grubunda yüzde 11,6 seviyesine gerilerken, 51 yaş ve üzeri sağlık emekçilerinin oranı yüzde 10,8’e ulaşmıştır. 2025 verileri ise durumu daha çarpıcı bir hale getirmiştir; 21–25 yaş grubunun oranı yüzde 7,8’e düşerken, 51 yaş ve üzeri çalışanların oranı yüzde 12,5’e yükselmiştir. Genel Sağlık İş Sendikası Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, Sağlık Bakanlığı’nın kendi verilerinin Türkiye’de sağlık sisteminin ciddi bir insan kaynağı kriziyle karşı karşıya olduğunu açıkça gösterdiğini ifade etti.

Uğur, değerlendirmesinde şunları kaydetti: ‘‘21–25 yaş grubundaki personelin oranı, 2023’te yüzde 13,3 iken 2024’te yüzde 11,6’ya, 2025’te ise yüzde 7,8’e gerilemiştir. Bu durum, sağlık sistemine yeni katılımcıların ciddi oranda azaldığını; genç mezunların kamuya atanamadığını ve atananların kısa sürede sistemden ayrıldığını göstermektedir. Bu veriler, sağlık sisteminin gençler için cazibesini kaybettiğini net bir biçimde ortaya koymaktadır. Düşük maaşlar, ağır ve güvencesiz çalışma koşulları, artan şiddet, liyakatsiz yönetim anlayışı ve tükenmişlik, genç sağlık emekçilerini bu sistemden uzaklaştırmaktadır. Bu durum, sadece sağlık çalışanlarını değil, toplumun sağlık hakkını da tehdit eden bir unsurdur. Sağlık Bakanlığı’na bir kez daha çağrıda bulunuyoruz; kamu sağlık kuruluşlarında insana yakışır çalışma koşullarının sağlanmasının önemli bir adımı olarak, insan gücü eksikliklerinin giderilmesi için istihdam sayıları artırılmalı ve genç sağlık profesyonellerinin alımı acilen yapılmalıdır. Ücret politikaları, insan onuruna yaraşır düzeye getirilmelidir; nöbet, fazla mesai ve iş yükü adaletsizliği ortadan kaldırılmalı, sağlık emekçileri için gelecek güvencesi sağlanmalıdır. Aksi halde günümüzde görülen bu düşüş, gelecekte sağlık hizmetinde telafisi imkansız bir çöküşe yol açacak, sağlık hizmetinin belkemiğini oluşturan nüfusun emekli olmasıyla birlikte birçok olumsuz sonuç kendini gösterecektir.’’

GENÇLER ATAMA İSTİYOR

Genç sağlık emekçisi Kubilay Yalçınkaya, genç istihdamının önünün kapandığını belirterek, ‘‘Verilmeyen seyyanen zam nedeniyle genç sağlık personelinin sayısı azalırken, 51 yaş üzerindeki çalışanların oranı artıyor” açıklamasında bulundu. Seyyanen zammın emeklilere yansıtılmaması ve 3600 ek göstergenin uygulanmaması emeklilik kararlarını doğrudan etkilediğini aktaran Yalçınkaya, bu nedenle kamu çalışanlarından emekli olanların sayısının azaldığını ve yeni alımların kısıtlı kaldığını vurguladı. “Gençler atama bekliyor, ancak atama sayıları yetersiz” diyen Yalçınkaya, “İstifa eden, emekli olan ya da yaşamını yitiren personel kadar alım yapılması, bu durum sürdükçe gençlerin kamuda yer bulmasını zorlaştırıyor” şeklinde konuştu. Düşük emekli maaşları yüzünden hekimlerin 72, diğer sağlık emekçilerinin ise 65 yaşına kadar çalışmak zorunda kaldığını ifade eden Yalçınkaya, insanların yaşam standartlarını sürdürebilme kaygısıyla emeklilik kararı alamadıklarını belirtti. Bu durum, sağlık sistemindeki yaşlanma sorununu daha da derinleştiriyor.

Sibel Bahçetepe / Birgün