Sağlık emekçileri, şiddetin ciddi tehdidi altında çalışmaya devam ediyor. Ülke genelinde hastanelere ve sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılar artarken, Sağlık Bakanlığı’nın 2025 Faaliyet Raporu’nda, sağlık çalışanlarına yapılan şiddetle ilgili “beyaz kod” başvurularının bir önceki yıla göre yüzde 3,95 oranında azaldığına ilişkin veriler büyük bir tepkiyle karşılanıyor. Sağlık çalışanları, “Şiddet azalmadı, normalleşti. Bakanlık istatistik oyunları yapıyor. Bunun yerine teşvik edici önlemler, güvenli çalışma alanları ve sosyal devlet politikaları uygulanmalı” şeklinde açıklamalarda bulundu.

POLİTİK BİR SORUN

Genel Sağlık-İş Sendikası Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, sendikalarının her yıl gerçekleştirdiği anketler sonucunda sağlık çalışanlarının yüzde 72,1’inin sözel, yüzde 22,9’unun ise fiziksel şiddete maruz kaldığını ifade etti. Uğur, Sağlık Bakanlığı’nın verileri ile sahadaki gerçeklerin birbirini tutmadığını belirterek, “Sendikamızın anketlerinde şiddete uğrama oranları artarken Bakanlık verilerinde bir azalma görülmesi, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Beyaz kod başvurularındaki düşüş, şiddetin azalması değil, mekanizmaların etkisizliği ile ilgilidir. Yıllardır Beyaz Kod rakamlarını talep ediyoruz ama yanıt alamıyoruz. Şeffaflık olmadan açıklanan verilerin gerçeği yansıttığını kabul etmek mümkün değil” şeklindeki ifadelerini dile getirdi. Uğur, sağlık kurumlarında yeterli güvenlik önlemleri alınmadığını, kesici ve delici aletlerin girişlerinin engellenmediğini ve siyasi söylemlerin sağlık çalışanlarını hedef aldığını vurgulayarak, şiddetin bir “politik sorun” olduğuna dikkat çekti.

Uğur, ayrıca, “Bugün birçok sağlık emekçisi, beyaz kod süreçlerinden tatmin edici sonuçlar alınamadığını düşünmektedir. Şiddet anında sağlık çalışanlarına gerekli koruma sağlanmamakta ve personel yetersizliği nedeniyle çalışanlar görev yerinden ayrılamamaktadır. İfade alma süreçlerinde, şiddet failleriyle aynı ortamda karşı karşıya gelinmektedir. Açılan soruşturma ve davalarda caydırıcı cezaların uygulanmaması, şiddeti engellemeye çalışmak yerine, daha da cesaretlendiren bir durum yaratmaktadır. Bu nedenle çalışanlar beyaz kod vermekten kaçınmaktadır. Cezasızlık algısı sona ermeden ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmadan sağlıkta şiddeti önlemek mümkün değildir. Genel Sağlık-İş olarak tekrar belirtmek istiyoruz: Sağlıkta şiddet azalmamıştır. Azalan şey, beyaz kod sistemine duyulan güvendir. Sağlık ve sosyal hizmet emekçileri güvenli çalışma ortamı ve gerçek hukuki koruma talep etmektedir.” şeklinde ekledi.

Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’ndan Kubilay Yalçınkaya da şunları belirtti: “Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 18 bin 223 beyaz kod başvurusu yapıldı. 2025’in ilk altı ayında ise 8 bin 795 başvuru gerçekleşti. Bakanlığın yüzde 3,95’lik azalma hesabına göre 2025 toplamının yaklaşık 17 bin 504 olması bekleniyor. Bu verilere göre başvuruların yüzde 83,2’si sözel şiddet, yüzde 16,8’i fiziksel şiddet şeklinde kaydediliyor. Yaklaşık hesapla 2025 yılında 14 bin 563 sözel şiddet, 2 bin 941 fiziksel şiddet vakası yaşandı. Bu da günlük ortalama 48 beyaz kod başvurusuna, 40 sözel şiddete ve 8 fiziksel saldırıya tekabül ediyor. Her gün 8 sağlık emekçisi fiziksel şiddete maruz kalıyor. Tüm bu gerçeklere rağmen ‘azaldı’ demek, durumu saklamak anlamına gelir.”

Sibel Bahçetepe/Birgün