Kamu idarelerinin gelir ve giderleri ile mallarının kullanımını “Meclis adına” denetlemekle görevli olan Sayıştay, AK Parti hükümeti döneminde etkinliğini büyük ölçüde kaybetti. Her yıl hazırlanan kamu idarelerine yönelik denetim raporları, usulsüz işlemlerin artış göstermesine rağmen etkisini azaltmaya devam etti ve yargı mekanizması harekete geçirilemedi.

Sayıştay’ın denetlediği kurumlar da belirlenecek usulsüzlük ve mevzuata aykırılıkları gidermek konusunda herhangi bir adım atmadı. Yıllar geçtikçe Sayıştay raporları da küçülmekte ve etkisini yitirmekte.

BirGün, genel bütçe kapsamındaki idarelerin denetim raporlarındaki bulgu sayısını yıllara göre değerlendirdi. 2020 yılında 641 bulgu tespit edilen denetimlerde, bu sayının 2024 yılı itibarıyla 170’e düşmesi dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı. 2020’de yapılan düzenlilik denetimlerinde genel bütçeli kamu idarelerinde 641 usulsüzlük kayda geçti. 2021 yılındaki denetimlerde ise bulguların sayısının 570’e gerilediği ifade edildi.

GİZLİ OYLAMAYLA GELDİ

TBMM Genel Kurulu’nda Haziran 2021’de gerçekleştirilen gizli oylamada Sayıştay Başkanlığı’na Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürü Metin Yener seçildi. Yener’in bu göreve gelmesiyle birlikte Sayıştay’ın denetim görevlerinin zayıflayacağı yönündeki endişeler, izleyen yılın raporlarında somut bir şekilde belirlendi. 2020’de 641, 2021’de 570 olan bulgu sayısı, 2022 yılında 432’ye geriledi.

BÜYÜK DÜŞÜŞ

Denetim raporlarındaki bulgu sayısındaki azalma, 2023 ve 2024 yıllarında dikkat çekici bir şekilde devam etti. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin bulgu sayısı 2023 yılında 324’e, 2024 yılında ise 170’e düştü.

TARTIŞMALI GENELGE

Haziran 2021’de Sayıştay Başkanlığı’na seçilen Metin Yener, 2022 yılında tartışmalara yol açan bir genelgeye imza attı. Bu genelge ile denetlenen kamu idarelerinin üst düzey yöneticilerinin, “bilgi sahibi olmak” amacıyla rapor değerlendirme toplantılarına katılabilmelerinin önünü açtı.