Eski Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başmüfettişi ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Karakaş, Batı Avrupa Birliği ülkelerinin sosyal güvenlik reformlarındaki bütüncül yaklaşımlarına dikkat çekerken, Türkiye’de ise benzer bir kapsamlı düzenlemenin hâlâ mevcut olmadığını ifade etti. Bu durum, Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminin ihtiyaç duyduğu reformların aciliyetini ortaya koymaktadır.

Karakaş, mevcut emeklilik maaşı hesaplama sisteminin, çalışanları uzun süre istihdamda kalmaya teşvik etmediğinin altını çizdi. Özellikle asgari ücret üzerinden SGK’ya bildirilen sigortalıların, çalıştıkça emeklilik maaşlarının düştüğünü belirtti. Böyle bir durumun mevcut olduğunu söyleyen Karakaş, bu durumun çalışanları erken emeklilik ya da kayıt dışı çalışmaya yönlendirdiğini vurguladı. “Fazla çalışanlar ödüllendirilmek yerine cezalandırılıyor,” şeklindeki ifadesi, sistemin mevcut yapısındaki adaletsizlikleri açık bir şekilde ortaya koymaktadır.

Reformun öne çıkan unsurları

Karakaş, hükümetin uzun süredir gündeminde olan sosyal güvenlik reformu hedeflerine değinerek bazı önerilerde bulundu. Bu önerilerden ilki, iki ayrı emeklilik taban maaşı uygulamasıyla uzun süre çalışanların daha fazla maaş almasının sağlanmasıdır. Ayrıca, 25 yıldan sonraki her çalışma yılı için aylık bağlama oranına (ABO) ilave artışlar yapılmasının da gerektiğini dile getirdi. Böylece, çalışanların sistemde daha uzun süre kalması teşvik edilmiş olacak ve aktif/pasif oranı iyileştirilecektir.

Karakaş, mevcut durumda Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanan yaklaşık 2 milyon kişinin emekli olduğunu belirtirken, yıl sonu itibarıyla bu sayının 2 milyon 250 bine ulaşmasının beklendiğini kaydetti. Ancak, emeklilik sistemindeki erken çıkışların SGK’nın aktüeryal dengesini daha da bozduğunu ifade ederek, bu durumun gelecekte yaratacağı olumsuz etkileri dile getirerek uyarıda bulundu.

“Daha fazla çalışan, daha yüksek maaş”

Karakaş’a göre, sosyal güvenlik reformlarında yapılacak düzenlemelerle hem çalışanların daha fazla emeklilik maaşı alması sağlanacak hem de sistemin mali sürdürülebilirliği garanti altına alınacaktır. Çalışanların, “emeklilik maaşım azalacak mı?” gibi endişelerinin ortadan kalkmasının önemine dikkat çeken Karakaş, “Ödüllendirici sistemle, daha fazla çalışanın daha yüksek maaş alması sağlanmalı,” ifadelerini kullandı. Bu öneriler, sosyal güvenlik sisteminin daha adil ve sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlayacaktır.

Sonuç olarak, İsa Karakaş’ın sosyal güvenlik sisteminin reformu konusundaki açıklamaları, hem çalışanların hem de sistemin geleceği için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminde yapısal reformların bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, çalışanlar ve emeklilik sistemi açısından ciddi sorunlar baş göstermeye devam edecektir.