Türkiye’de suça sürüklenen çocukların sayısında görülen artış, hükümeti yeni bir çocuk adalet modeli geliştirmeye zorladı. Aile gibi sosyal çevrelerden tutun, eğitim ve ekonomik koşullara kadar her türlü unsuru kapsayan bu yeni sistem, çocukların tekrar suça karışmalarını önlemeye yönelik olarak tasarlandı. Çocukların eğitimi ve sosyal gelişimi için birden fazla bakanlık ortak bir çalışma içerisinde bulunuyor.

612 BİNİ İŞLEM GÖRDÜ

Son bir yıldaki verilerin ortaya koyduğu istatistiklere göre, 2024’te suça karışan çocuk sayısının 612 bin 651 olduğu belirlendi. Bu sayı, 2023 yılıyla karşılaştırıldığında yüzde 9,8’lik bir artışı ifade ediyor. Çocukların 202 bin 785’i, “kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği” gerekçesiyle “suça sürüklenen çocuk” olarak kaydedildi. Bu gruptaki çocukların yüzde 40,4’üne yaralama, yüzde 16,6’sına hırsızlık, yüzde 8,2’sine ise uyuşturucu ile ilgili suçlardan işlem yapılmışken; yüzde 4,6’sına tehdit, yüzde 4,2’sine genel tehlike yaratan suçlar isnat edildi. Geriye kalan yüzde 26’lık kısım ise farklı suç kategorilerinden işlemlerle karşılaştı. 2024 yılı içerisinde güvenlik birimlerine yönlendirilen çocuklardan 279 bin 620’si mağdur olarak kaydedilirken, 96 bin 438’i bilgisine başvurulan, 18 bin 561’i kayıp, 8 bin 729’u kabahat işlediği kabul edilen, 6 bin 518’i ise diğer nedenlerle kayıtlara alındı.

KOLLUK VE ADLİ SÜREÇ YENİDEN DÜZENLENECEK

Yeni çocuk adalet politikası, “çocuğun üstün yararı” ilkesine ve “onarıcı adalet” yaklaşımına dayanarak geliştirildi. Adalet Bakanlığı, 2025 yılı içerisinde onarıcı adalet modellerinin etkilerini değerlendirecek. Bu doğrultuda yargı süreçleri, cezalandırma yerine rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma odaklı bir çerçevede yürütülecek. Çocuk adalet merkezlerinin sayısının artırılması ve koruyucu ile destekleyici tedbir kararlarının takibinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Mahkemelerde çocuk dostu mülakat tekniklerinin yaygınlaştırılması ve adli görüşme odalarının sayısının artırılması planlanıyor.

SOSYAL İNCELEME RAPORU ZORUNLU OLACAK

Birden fazla suça karışan çocuklar için özel rehabilitasyon süreçleri uygulanacak. Her çocuk için yalnızca adli dosyası değil, aynı zamanda ailesi, sosyal çevresi ve yaşam koşulları da uzmanlar tarafından değerlendirilecek. Psikolog, pedagog ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan ekipler, çocuklar hakkında detaylı sosyal inceleme raporları hazırlayacak.

JANDARMADA ÇOCUK BİRİMLERİ KURULACAK

Çocukların suça karışmasının önlenmesi amacıyla, pilot bir uygulama olarak 15 ilçe jandarma komutanlığı içinde “Aile İçi Şiddetle Mücadele ve Çocuk Kısım Amirliği” kurulacak. Ayrıca, cezaevinde bulunan ebeveynlere sahip çocuklara yönelik sosyal destek programlarının kapsamı genişletilecek.

CEZAEVİ ZİYARETLERİNE YAKIN TAKİP

Çocukların suça veya suçluya özenti duymalarına engel olmak amacıyla cezaevi ziyaretleri ve sosyal medya paylaşımları yakından takip edilecek. Cezaevinde hükümlü veya tutuklu bir yakını bulunan çocukların iletişim süreçleri psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarının desteğiyle yönetilecek. Böylelikle, hem çocuğun psikolojik sağlığının korunması sağlanacak, hem de suça yönelme riskinin erken dönemde tespit edilerek gerekli müdahale süreci başlatılacak.