Mülkiyeti Türkiye Denizcilik İşletmeleri (TDİ) bünyesinde bulunan, ancak işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilen limanlarda, işletmecilik yapan şirketlerin yönetim kurullarında TDİ’yi temsilen bir üye yer alıyor. Bu üyelerin yönetim kurulu toplantılarına katılması ve görevli oldukları limanlarla ilgili her yıl bir rapor hazırlayarak TDİ’ye sunmaları gerekmekte. İşletme hakkı devir sözleşmelerinde de bu hükümlerin yer aldığı belirtiliyor. Ancak, uygulamada bunun yeterince yerine getirilmediği tespit edildi. Sayıştay’ın TDİ AŞ Denetim Raporu’na göre, devir sözleşmelerinde TDİ’yi temsilen yine TDİ personelinden bir üye atanması öngörülmesine rağmen, zamanla TDİ dışından üyelerin görevlendirilmesine gidilmesiyle birlikte, ek protokollerle bu durum değiştirildi.

Öne sürülen yeni düzenlemede, “TDİ’yi temsilen bir üye atanacaktır” ifadesine yer verildi. Bu değişiklik ile TDİ dışından atama yapılmasının önü açılmış oldu. Böylece işletme hakkı devredilmiş 11 limanda bu şirketlerin yönetim kurullarında TDİ’yi temsil eden üyelerin görev yaptığı görülüyor. Ancak bazı limanlarda bu üyelerin rapor dahi hazırlamadıkları ortaya çıktı. Sayıştay, 2024 yılında TDİ’yi temsil eden üyelerin bulunduğu 11 limandan 6’sında (Giresun, Antalya, Marmaris, Çeşme, Trabzon ve Alanya limanları) bu üyelerin TDİ’ye herhangi bir rapor sunmadığını belirtti.

Sadece TDİ tarafından üyelere gönderilen standart tablolardaki rakamların doldurularak iletildiği tespit edildi. Limanlarla ilgili mevzuata uygunluk açısından bir kontrol ve değerlendirme raporu ise hazırlanmadı. Sayıştay, TDİ’yi temsil etmek üzere atanan üyelerin esas amacının, liman faaliyetlerinin ilgili mevzuat ve TDİ’nin hak ve menfaatleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak olduğuna dikkat çekti.

TOPLANTILARA KATILIM DURUMU BELİRSİZ

TDİ temsilcisi üyelerin işletici şirketlerin yönetim kurulu toplantılarına düzenli katılıp katılmadıklarına dair herhangi bir kayıt veya bilgi bulunmuyor. Sayıştay bu konudaki tespiti ile şu durumu ortaya koydu:

“Yönergede ‘TDİ’yi temsilen özelleşen limanların yönetim kurullarında görevlendirilen kişi, işletici şirket tarafından yapılacak yönetim kurulu toplantılarına katılır’ ifadesi yer almasına rağmen, TDİ temsilci üyelerin bu toplantılara katılıp katılmadığına dair bir kayıt ya da bilginin TDİ’de mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.”

72.5 MİLYON LİRA ALACAK MEVCUT

Raporda ayrıca, TDİ’ye ait olan ve 25 yıllığına kullanım hakkı devredilen İzmir’deki Konak Pier AVM’nin işletme süresinin sona ermesine rağmen tahliyesinin gerçekleşmediği belirtiliyor. Geçmiş yıllar itibarıyla biriken ve tahsil edilemeyen kira, gelir payı ve ecrimisil alacaklarının önemli boyutlara ulaştığı ifade edildi. TDİ’nin bu AVM ile ilgili faiz hariç yaklaşık 72.5 milyon lira alacağı bulunuyor.

Mustafa ÇAKIR