Uçum’un yazısı şöyle:

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE GEÇİŞ VE BÜTÜNLEŞME SÜRECİ”

Geçiş Süreci Hukukunun Aşamaları ve Pratik Teyit!

Terörsüz Türkiye’ye geçiş sürecinin ihtiyaçlarına yönelik yaklaşımlarda ortaklaşmaların arttığı gözlemleniyor. Kesin silah bırakma kararının pratik teyidine dayanarak, geçiş süreci hukukuna ilişkin TBMM Komisyonu’nun rapor hazırlaması konusunda geniş bir mutabakat oluştuğu belirtiliyor.

Geçiş süreci hukukuna dair TBMM’nin atacağı adımlar ise aşağıdaki şekilde öngörülüyor: ‘Öncelikle Komisyonda hukuk politikası öneren rapor hazırlanacak. Rapor TBMM Başkanlığına sunulacak. Bu rapora dayanarak geçiş süreci kanununa ilişkin teklif hazırlanacak. Teklif Meclis Başkanlığına sunulacak. Teklif yasalaştırma sürecine girecek. TBMM, teklifi kanun olarak kabul ettiğinde, Cumhurbaşkanının uygun görmesi halinde kanun resmi gazetede yayınlanacak.’

Kesin silah bırakma pratik teyitlerinin, bu aşamalara göre gelişerek gerçekleştirilmesi umuluyor. Nihai teyitle birlikte TBMM, geçiş süreci kanununu kabul ettiğinde süreç daha sağlıklı bir şekilde yönetilecektir. Geçiş süreci hukukuna dair yasalaştırma yöntemine TBMM karar verecek. Ancak, geçiş sürecinin hukuku açısından önerilen yaklaşım, geçici ve özel bir kanunun çıkarılması, birçok hukuksal komplikasyon için en etkili çözüm olarak değerlendiriliyor. Her ne kadar nihai karar TBMM’ye ait ise de, bu hususta kararlılık gösterilmesi önemlidir.

Diğer yandan, geçiş süreci hukukuna dair çeşitli çevrelerce birbirinden farklı endişelerin dile getirildiği gözlemleniyor.

Bazı kesimlerin, milli bütünlüğe zarar gelmemesi konusundaki hassasiyetleri dikkate alınıyor. Bu beklenti haklı bir kaygıdır. Geçiş süreci hukuku, zaten anayasaya aykırı düzenlemeler içermemelidir. Milli devletin esaslarından hiçbir ilkenin tartışılmasına izin verilmez. Süreç tamamen TBMM’nin iradesi doğrultusunda açık ve şeffaf bir şekilde ilerleyecek, bu nedenle kaygı duyulmasını gerektirecek bir durum ortaya çıkmayacaktır.

Öte yandan, Devletle ve Toplumla Bütünleşme perspektifi çerçevesinde oluşturulacak geçiş süreci hukuku, bütünleşme hedeflerine zarar verecek hiçbir unsur içermemelidir. Bütünleşme hedefli bir hukuksal yaklaşım, risk taşıyan her türlü negatif unsuru dışarıda bırakmayı öngörmektedir.

Münfesih terör örgütüyle bağlantılı olarak bütünleşme kapsamına alınacak kişiler için, TBMM’nin en adil ve doğru ölçütleri geliştireceğine, milletin tüm kesimlerinin hassasiyetlerini gözeteceğine dair inanç tamdır.

Geçiş Süreci Hukukunda Geçmiş Tecrübelerden Yararlanmak!

2014 yılında kabul edilen ve halen yürürlükte olan “Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair 6551 sayılı Kanun”, geçiş süreci özelliklerine uygun bir içerik sunmadığı için doğrudan uygulanamamaktadır. Ancak, bu kanunun yürütmeye verdiği aşağıdaki hükümler, geçiş süreci hukuku için faydalı olabilir:

[Terör örgütünün feshi ve kesin silah bırakma kararına bağlı olarak] toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine yönelik siyasi, hukuki, sosyoekonomik, psikolojik, kültürel, insan hakları, güvenlik ve silahsızlanma alanlarında ve buna bağlı konularda atılabilecek adımların belirlenmesi,

Silah bırakan [münfesih] örgüt üyeleriyle [Avrupa’daki mensupların] eve dönüşleri, sosyal yaşama katılım ve uyumlarının sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması,

Kamuoyunun doğru ve zamanında bilgilendirilmesi

Alınan tedbirlere ilişkin uygulama sonuçlarının izlenmesi ve ilgili kurumlar arasında koordinasyon sağlanması.

İlave mevzuat çalışmalarının yapılması.

Dikkat edilmelidir ki, 6551 sayılı Kanında yer alan bu görev ve yetkiler, güncellenmek kaydıyla geçiş süreci kanununa işlenirse, geçiş sürecinin hukuku açısından temel ihtiyaçların karşılanması sağlanmış olacaktır.

Ayrıca belirtmek gerekir ki; birçok boyutuyla terörsüz Türkiye’ye geçişi sağlayacak şartlar oluşturulmuştur. Türkiye’nin mevcut durumundan geriye dönmesi artık mümkün görünmemektedir. Gelişmeler ümit verici olmakla beraber, tarihi bir dönemdeyiz. Ortak umudumuz, ortak geleceğimizin temelleridir.”