İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Isaac Herzog’un Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) COP29 İklim Konferansı’na yapmayı planladığı ziyareti iptal ettiğini duyurdu. Ancak daha sonra bu iptalin arkasındaki gerçek sebep belirlendi. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Türkiye’nin İsrail Cumhurbaşkanlığına ait “Wing of Zion” uçağının hava sahasından geçmesine izin vermediğini açıkladı. Bu durum, Yeditepe Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Furkan Kaya ve dış politika ile güvenlik uzmanı Çetiner Çetin tarafından değerlendirildi.

“TÜRKİYE TAVRINI GÖSTERMİŞ OLDU”

Dr. Furkan Kaya, Türkiye’nin hava sahasını kapatarak İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un Bakü’deki iklim zirvesine katılmasına izin vermediğini belirtti. Kaya, bu durumu Türkiye’nin İsrail’e karşı tutumunun ve uygulanan yaptırımların bir yansıması olarak gördüğünü ifade etti. Herzog’un toplantıya katılamaması, Türkiye’nin egemen bir devlet olarak İsrail’in gerçekleştirdiği hukuksuzluklara, saldırganlıklara ve genel anlamda yapmış olduğu vahşete karşı bir tavır aldığını gösterdi. Bu karar, Türkiye’nin diplomatik duruşunu da ortaya koydu.

“İSRAİL’E AÇIK DİPLOMATİK BİR MESAJDIR”

Dış Politika ve Güvenlik Uzmanı Çetiner Çetin ise Türkiye’nin, İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’a hava sahasını kapatmasının diplomatik ve stratejik bir mesaj olduğunu vurguladı. Çetin, Herzog’un Azerbaycan Devleti’nin davetiyle katılmayı planladığı iklim zirvesine Türkiye’nin hava sahasını kullanmasına izin verilmemesi nedeniyle gidemediğinin uluslararası alanda ciddi bir tartışma yarattığını belirtti. Bu gelişmenin birkaç açıdan değerlendirilebileceğini dile getirdi.

1. İsrail’in Hukuki ve Diplomatik Sıkışmışlığı

Çetin, İsrail’in uluslararası hukukun önünde, özellikle Gazze’ye yönelik saldırılar ve işgaller nedeniyle karşılaştığı soykırım davaları ile sıkıştığını ifade etti. Bu durum, Netanyahu hükümeti ve İsrail liderlerini hem siyasi hem de diplomatik alanda zor durumda bırakıyor. Söz konusu baskılardan kurtulmak ve işgal politikalarına uluslararası meşruiyet kazandırmak adına İsrail, uluslararası konferanslarda yer almaya çalışıyor. Ancak Türkiye’nin hava sahasını kapatma kararı, Herzog’un Türk liderlerin katıldığı önemli bir zirvede yer almasını engelleyerek İsrail’in diplomatik çabalarına büyük bir darbe vurmuştur. Böylece Türkiye, bu hamlesiyle yalnızca teknik bir karar almakla kalmamış, aynı zamanda İsrail’e açık bir diplomatik mesaj göndermiştir.

2. Türkiye’nin Bölgedeki Pozisyonu Güçlendi

Çetin, bu gelişmenin İsrail’in bölgedeki diplomatik ve lojistik hareket alanının ne kadar daraldığını gösterdiğini söyledi. Türkiye’nin hava sahasının kapatılması, İsrail’in Azerbaycan’a ulaşımında tek alternatif olarak Türkiye’yi zorunlu kılıyor. Diğer ülkelerin hava sahasını kullanma imkanı olmadığı için, İsrail’in alternatif bir rota üzerinden ulaşım sağlaması 11 saat süren bir seyahat anlamına geliyor ki bu da hem zaman hem de güvenlik açısından büyük riskler içeriyor. Dolayısıyla Türkiye’nin bu kararı, İsrail’in diplomatik çabalarını