Yapıcı diplomasi faaliyetleriyle bölge istikrarına katkı sunan Türkiye, ara buluculuk çalışmalarıyla birçok krizin çözümünde liderlik eden bir ülke konumundadır. Türkiye, kritik bölgelere yönelik yürüttüğü etkili diplomasi ile Rusya-Ukrayna savaşı, Azerbaycan-Ermenistan gerilimi, Suriye ve Libya gibi çatışma alanlarındaki sorunlara dair birçok girişimde bulunmuştur. Son olarak, Türkiye, Somali ile Etiyopya arasındaki gerilimin çözümüne yönelik aktif rol oynamıştır.

Türkiye’nin diplomasi çabaları, 10 Mart 2022’de Antalya’da gerçekleştirilen 2. Antalya Diplomasi Forumu sırasında Rusya ve Ukrayna Dışişleri Bakanları’nın bir araya gelmesini sağlamasıyla önemli bir gelişme yaşadı. Bu toplantıda sergilenen diplomasi, uluslararası toplumsal reaksiyonun odağı haline geldi.

“Karadeniz Tahıl Girişimi Anlaşması”

Türk diplomasi açısından bir diğer önemli adım ise, Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna müzakere heyetlerine 28-30 Mart 2022 tarihlerinde ev sahipliği yapmasıydı. Daha sonra, 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan “Karadeniz Tahıl Girişimi Anlaşması,” savaştan kaynaklanan küresel gıda krizinin etkilerini azaltmayı hedeflemiştir ve uluslararası kamuoyunda ciddi bir takdir toplamıştır. Bu anlaşmanın etkinliğini artırmak adına İstanbul’da Müşterek Koordinasyon Merkezi de kurulmuştur.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 18 Ağustos 2022 tarihinde Lviv’i ziyaret ederek, savaşın başlangıcından itibaren iki ülkeyi de ziyaret eden tek NATO ülke lideri olmuştur. Erdoğan’ın bu iki ülkenin liderleriyle geliştirdiği diyalog, Türkiye’yi bölgedeki en etkili aktörlerden biri haline getirmiştir.

Küresel krizlerde çözüm: Türkiye

Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasında 22 Eylül 2022 tarihinde gerçekleşen esir takasında da yine ara bulucu rolünü üstlenmiştir. Ayrıca, Zaporijya Nükleer Santrali ile ilgili yapılan görüşmelere İstanbul ev sahipliği yapmıştır. Ağustos 2023’te gerçekleştirilen, MİT tarafından koordine edilen esir takas operasyonu da dikkat çekmiştir; bu işlem, ABD, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç, Rusya ve Belarus cezaevlerinde bulunan toplam 26 kişinin karşılıklı değişimini içermektedir.

Karabağ işgalinin sonlandırılması

Azerbaycan’ın Ermeni işgaline son vermesindeki belirleyici faktörlerden biri de Türkiye’nin askeri, siyasi ve diplomatik çabaları olmuştur. 2020 yılında 44 gün süren Karabağ savaşı sonunda Azerbaycan, zaferle çıkmıştır. Türkiye, bu süreçte, askeri destek ve teknoloji transferinin yanı sıra diplomatik girişimleri ile Azerbaycan’ın yanında yer almıştır.

Bununla birlikte, Türkiye 52 ülke ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden, İsrail’e silah ve mühimmat sevkiyatının durdurulması talebi ile ortak bir mektup başlattı. İmzacı ülkeler arasında Türkiye, Filistin, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri ve daha birçok ülke yer aldı. Ancak Türkiye, aynı zamanda İsrail ile Filistin arasında bir esir takası ve ateşkesin sağlanmasına yönelik de diplomatik çabalarını sürdürmüştür.

Suriye krizinde insani diplomasi öne çıktı

Suriye krizinin patlak vermesinden sonra Türkiye, sorunun çözümü için aktif bir diplomasi süreci yürütmektedir. Türkiye, mülteci sorununu çözmeyi öncelikli hedef olarak benimsemiş ve aynı zamanda terör örgütlerine karşı da etkili askeri harekatlarda bulunmuştur