Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, öncelikle eşi Emine Erdoğan Hanımefendi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ve diğer konuk ülke bakanlarıyla birlikte, KADEM (Kadın ve Demokrasi Derneği) Mütevelli Heyet Başkanı Sümeyye Erdoğan Bayraktar ve KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Saliha Okur Gümrükçüoğlu’nun katılımıyla düzenlenen 6. Uluslararası Kadın ve Adalet Zirvesi, 2024 yılında “Yapay Zekâ ve Kadın” ana temasıyla gerçekleştirildi. Zirve boyunca, çeşitli ülkelerden gelen akademisyenler, uzmanlar ve araştırmacılar, yapay zeka ile kadın hakları arasında güçlü bir bağlantı oluşturan birçok konu başlığını tartıştı.

SONUÇ BİLDİRİSİNDE 7 ÖNERİ

Zirvenin sonuç bildirisi, KADEM Savunuculuk ve Araştırmalar Departmanı Direktörü Dr. Betül Özel Çicek ve KADEM Akademik Danışma Kurulu Üyesi Dr. Ravza Altuntaş Çakır tarafından açıklandı. Bildiride, belirlenen 7 öneri başlığı dikkat çekti:

• Cinsiyete Duyarlı Yapay Zekâ Girişimlerine Yatırım Yapılması
• Cinsiyet Uçurumunu Kapatmak İçin Yapay Zekâdan Yararlanılması
• Yapay Zekâda Önyargının Azaltılması
• Yapay Zekâda Kadın Liderliğinin Desteklenmesi
• Araştırmalarda Cinsiyet Adaletinin Teşvik Edilmesi
• En İyi Uygulamalar Rehberi Oluşturulması
• Demokratik Hukuk ve Politika Yapımı

Bildirinin sonunda, “Belirtilen eylem planını teşvik ederek, yalnızca yenilikçi değil, aynı zamanda kapsayıcı bir yapay zekâ ortamı oluşturarak demokrasiyi besleyen sürdürülebilir ve adil bir ilerlemeyi hedefliyoruz.” vurgusu yapıldı.

YAPAY ZEKÂNIN İKİYÜZLÜ SİYASETİ

2024’te düzenlenen 6. Kadın ve Adalet Zirvesi, yapay zekâ teknolojileri ile cinsiyet adaletinin karmaşık etkileşimini incelemek amacıyla geniş bir platform sağladı. Zirve, yapay zekânın toplumsal normlar, etik standartlar, hukuk süreçleri ve kadın refahı üzerindeki etkilerini tartışmak için altı ana oturumdan oluştu. Yapay zekânın toplumsal eşitlik sağlama potansiyeli ve mevcut hiyerarşileri derinleştirme riski üzerine eleştirel bir diyalog yürütüldü.

Hızla gelişen teknolojik dünyada, yapay zekânın otoriter bir güç haline dönüşmesi ve kendi başına bir amaç olma riski konusunda uyarılarda bulunuldu. Kadın düşmanlığının küresel bir sorun olduğu, ataerkil normların sadece belirli bir kültüre özgü olmadığı ifade edildi. Yapay zekâ teknolojileri, toplumsal gelişim aracı olarak kullanılabileceği gibi, ayrımcılık ve baskı aracı olarak da işlev görebilir. Dolayısıyla, kadınların rolü ve temsiliyeti, gelecekteki epistemolojileri ve karar alma sistemlerini belirlemede kritik öneme sahiptir.

EYLEM ÖNERİLERİ VE GELECEK VİZYONU

Yapay zekânın ayrımcı işlevini önlemek için, yapay zekânın disiplinler arası bir bakış açısıyla yeniden tasarlanması gerektiği vurgulandı. Bilgi sistemleri ile güç yapıları arasındaki doğrudan bağlantının altı çizildi ve gelecekteki mekanlara duyarlı teknolojilerin üretimi teşvik edilmelidir. Eylem önerileri arasında, cinsiyete duyarlı yapay zekâ girişimlerine özel fon ayrılması, kadınların güçlenmesi için yapay zekânın etkin kullanımı, ayrımcı önyargıların azaltılması, kadın liderliğinin desteklen