Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) açılım süreci kapsamında oluşturulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporu, “Yeni bir anayasa hazırlama konusu komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte, bu durum ülkemiz için ertelenemez bir ortak sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır. Komisyonun çalışmaları neticesinde, önerilen düzenlemelere ilave olarak siyasi partilerimizin daha önce kamuoyuyla paylaştığı raporlarda, daha demokratik, sivil, özgürlükçü, katılımcı ve kapsayıcı bir anayasaya olan ihtiyaç açıkça ifade edilmektedir.” ifadeleri ile dikkatleri yeni anayasa hazırlıklarına çekti. AK Parti kulislerinde bu raporun sadece bir tavsiye metni olmadığı, anayasa taslağının “omurgasını” oluşturacak çerçeveye dönüştürüldüğü iddiaları gündemde. Taslağın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmaya hazır olduğu belirtiliyor.

‘SÜREÇ METNİ ANAYASANIN RUHUNA İŞLENECEK’

AK Parti’nin uzun süredir sürdürdüğü yeni anayasa çalışmasını hızlandığı vurgulanıyor. Parti yönetimine yakın kaynaklar, “metin büyük ölçüde tamamlandı, siyasi çerçeve netleşiyor” değerlendirmesinde bulunuyor. Kulislerden edinilen bilgilere göre, taslak yalnızca teknik bir metin değil; “süreç” başlığı altında oluşan siyasi uzlaşma zeminini anayasal güvenceye dönüştürmeyi amaçlayan bir yapıyı içeriyor. Parti yöneticileri, raporun anayasa metninde doğrudan referans gösterilmeyeceğini; fakat “anayasanın ruhuna yön verecek temel belge” olarak işlev göreceğini belirtiyor.

3 BAŞLIK ÖNE ÇIKIYOR

AK Parti çevresinde gerçekleştirilen değerlendirmelerde özellikle üç başlık dikkat çekiyor:

•  Temel hak ve özgürlüklerin yeniden tanımlanması: Hak odaklı bir dilin güçlendirileceği ve belirli maddelerde çerçeve düzenlemelere gidileceği bekleniyor.
•  Yerel yönetimlerin yetki alanlarının genişletilmesi: İdari vesayetin sınırlarının daraltılması ve yerinden yönetim vurgusunun artırılması üzerinde durulmakta.
•  Demokratik katılım ve temsil mekanizmalarının güçlendirilmesi: Sivil toplum, meslek örgütleri ve yerel inisiyatiflerin karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi için çeşitli hükümler tartışılmakta.

Parti içindeki bazı isimler, bu başlıkların “yeni anayasanın demokratik meşruiyetini güçlendirecek çerçeve” olarak sunulacağını savunuyor.

MUHALEFET TEMKİNLİ

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve DEM Parti’nin sürece yaklaşımı, belirleyici bir role sahip olacak. AK Parti kaynakları, “kapıların tamamen kapalı olmadığı” görüşünü savunuyor. Ancak muhalefet kulislerinde, “süreç” başlığının anayasa değişikliğine meşruiyet sağlamak amacıyla kullanılabileceği yönünde temkinli bir tutum sergileniyor. Muhalefet temsilcileri, özellikle güçlendirilmiş parlamenter sistem tartışmaları ve kuvvetler ayrılığı ilkesinin ele alınma şeklinin belirleyici olacağını ifade ediyor. Bu bağlamda, anayasa taslağının yalnızca içerik değil, hazırlanış yöntemi açısından da değerlendirileceği belirtiliyor. Sürece karşı bir duruş sergileyen ve komisyonda yer almayan İYİ Parti’nin ise anayasa değişikliği konusunda da kapıları kapatmayı sürdüreceği iletişimde bulunuluyor.

Merve KILIÇ