“Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yeni düzenlemeye göre, biyolojik çeşitlilik ve doğal ekosistemlerin korunması, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili diğer paydaşların görüşleri alınarak belirlenecek. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, nesli tehlike altında olan türlerin korunması konusunda denetim ve idari yaptırım yetkisine sahip olacak.

Milli parklar, tabiat parkları ve koruma alanlarına yönelik uzun vadeli geliştirme ve yönetim planları, ilgili bakanlıkların görüşlerinin alınarak Genel Müdürlük tarafından hazırlanacak ve yürürlüğe konulacak.

Kamu yararı gözeten ve acil durumlarda gereken tesislerin yapımında uzun vadeli gelişim planı gerekliliği aranmayacak.

Ziyaretçi yönetim planlarının etkin bir şekilde uygulanabilmesi, ziyaretçilerin doğru bilgilendirilmesi ve yönetimi olumsuz etkileyen insan topluluklarının kayıplarının en aza indirilmesi amacı ile Genel Müdürlük, diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak gerekli çalışmaları gerçekleştirecek.

Yapı ve tesislere ilişkin yeni düzenleme ise, tescil yasağı kapsamındaki yapılara ilişkin herhangi bir kayıt ve şart olmaksızın doğrudan Genel Müdürlük tarafından el konulmasını öngörüyor. El konulan yapılar, inşa halinde olanlar da dahil, derhal yıkılacak veya ihtiyaç durumunda değerlendirilecek.

Kanuna eklenen “alan kılavuzu” tanımı, korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için eğitimi tamamlamış ve kimlik kazanmış yöre halkını ifade etmekte. Alan kılavuzu adaylarının seçimi ve eğitimleri ile ilgili esaslar, Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek.

Genel Müdürlük, gerektiğinde döner sermaye işletmeleri kurabilecek. Bu işletmelere tahsis edilen sermaye miktarını Cumhurbaşkanı beş katına kadar artırma yetkisine sahip olacak. İşletmelerin gelir ve giderleri Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile düzenlenecek.

Milli parklarda çevre dengesini bozanlar ile doğal kaynakları tahrip edenlere ve yapı ruhsatı alınmadan inşaat yapanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası verilecek.

Milli parklara girişlerde uygulanacak ücretler, Genel Müdürlük tarafından belirlenecek. Giriş ücretini ödemeden actualize geçiş yaptıkları tespit edilenler için, 4 katı tutarında idari para cezası uygulanacak.

Toplanan idari para cezalarının yüzde 25’i Genel Müdürlüğe, yüzde 75’i ise genel bütçeye gelir kaydedilecek.

Kanunla birlikte saha bekçiliğinde sözleşmeli personele yer verilmesi de sağlandı.

Avlanma izinleri konusunda, perakendeciler tarafından satın alınan ateşli ve ateşsiz av tüfekleri ile mermilerin alış bedeli üzerinden hesaplanan katılım paylarının, satın alma tarihini takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük Döner Sermaye İşletmesine bildirilmesi ve ödenmesi gerekiyor.

Aynı zamanda av ve doğa koruma memurlarının görevlerini yerine getirirken genel müdürlüğün belirlediği kıyafetleri giymeleri zorunlu hale getirildi. Bu kıyafetler ve gerekli diğer teçhizat Genel Müdürlük tarafından sağlanacak.

Merkez Av Komisyonu tarafından avlanmanın yasaklandığı alanlarda yapılan avlanmalara yönelik para cezaları 200 liradan 10 bin liraya kadar artırıldı. Ayrıca, avcılık belgesini almadan avlananlara 10 bin lira, avlanma izni olmadan avlananlara ise 5 bin lira ceza verilecek. Tekrarında ise cezanın 3 katı uygulanacak.

MİLLİ PARKLAR KANUNU VE BAZI KANUNLAR İLE 375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Kanun No. 7576

Kabul Tarihi: 11/3/2026

MADDE 1- 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesindeki “denetleme yetkisi” ibaresine “9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentleri bakımından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne, diğer hükümler bakımından” ifadesi eklenmiştir.

MADDE 2- 2872 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“20 nci maddenin birinci fıkrasının (k) bendine göre, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı olarak biyolojik çeşitliliği tahrip edenler ile (e) bendi uyarınca sulak alanlar için yönetmelikte belirlenen koruma ve kullanım prosedürlerine aykırı davrananlar, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve esaslar dahilinde, idari yaptırımlara tabi tutulacaktır.”

MADDE 3- 2873 sayılı Milli Parklar Kanununun 2 nci maddesine aşağıdaki bentler eklenmiştir:

“e) Alan kılavuzu; korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için, alan sınırları dâhilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından Genel Müdürlükçe verilen eğitimi tamamlayarak kimlik almaya hak kazanmış kişiyi,

f) Av ve doğa koruma memuru; bu Kanun ve Genel Müdürlüğün görev ve yetkilerinin düzenlendiği diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, mevzuata aykırılık teşkil eden faaliyetlerin denetimi ve biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla gerekli faaliyetleri yürütmek üzere eğitilen ve görevlendirilen genel müdürlük personelini,

g) Bakanlık; Tarım ve Orman Bakanlığını,

h) Genel Müdürlük; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü,”

MADDE 4- 2873 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Planlama:

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerine göre belirlenen milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve koruma alanlarının özellikleri dikkate alınarak, koruma ve kullanım amaçlarını gerçekleştirmek üzere uzun vadeli gelişme plânları ve yönetim planları, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Genel Müdürlükçe oluşturulacaktır.

Bu planlar, amaca yönelik imar mevzuatına uygun olarak hazırlanacak ve onaylanacaktır. Ayrıca, milli park ve tabiat parklarının planlarına ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe çıktığı yönetmelikle düzenlenecektir.”

MADDE 5- 2873 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Turizm bölge, alan ve merkezleri” ibaresi “Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri” şeklinde değiştirilmiş, “Maliye Bakanlığının” ifadesinin de “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının” şeklinde değiştirilmesi önem arz etmektedir.

Bu Kanun kapsamındaki yerlerde, turizm yatırımlarına ilişkin plan kararları Genel Müdürlüğün olumlu görüşü alınarak sonuçlandırılacaktır.

MADDE 6- 2873 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin düzenlemesi, yapılaşma koşullarının belirlenmesi konusunda Genel Müdürlük tarafından yapılacak yönetmelik ile belirlenecek ve korunan alanlar için gerekli projeler de yine Genel Müdürlükçe hazırlanacaktır.

MADDE 7- 2873 sayılı Kanunun 15 inci maddesi, genel müdürlüğün denetimine tabi olacağını belirtiyor, hükümlerine göre el konulan yapılar Genel Müdürlük tarafından yıkılacak veya değerlendirilecektir.

MADDE 8- 2873 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde belirtilen av ve doğa koruma memurlarının çalışma esasları, genel müdürlüğün çıkaracağı yönetmelikle düzenlenecek ve bununla birlikte silah, telsiz ve diğer teçhizatın da Genel Müdürlük tarafından sağlanacağına dair bir hüküm yer alacaktır.

MADDE 9- Belirtilen maddelerin güncellenen şekliyle yürürlükte kalması, milli parklar ve koruma alanlarının yönetiminde önemli bir etki yaratacaktır.

Bu yapılan düzenlemeler, doğanın korunmasına yönelik adımların atılmasını sağlarken, aynı zamanda toplumsal farkındalığın artırılmasına da katkıda bulunacaktır.

Tüm bu gelişmeler, doğa ile uyumlu bir yaşamın benimsenmesi adına önemli bir adım teşkil etmektedir.

Kanun, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek ve hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütme yetkisine sahiptir.