İçişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı’ndan:

SAĞLIK MESLEK MENSUBU OLMAYAN PERSONELİN SAĞLIK PERSONELİ YOKLUĞUNDA YAPMAYA YETKİLİ OLDUKLARI ACİL TIBBİ MÜDAHALELER HAKKINDA YÖNETMELİK

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, Türk Silahlı Kuvvetlerinin muharip unsurları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın operasyonel unsurları ile Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekat Başkanlığı’nın merkez ve bağlı birimlerinde görev alan, belirtilen eğitimi başarıyla tamamlayan personelin, sağlık hizmeti sağlanana kadar acil tıbbi müdahalelerde bulunma yetkisini düzenlemektedir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak oluşturulmuştur.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Acil tıbbi müdahale: Acil sağlık hizmetleri konusunda spesifik eğitim almış personelce, gerekli tıbbi araç ve gereçlerle olay yerinde ve sağlık kuruluşuna nakil esnasında uygulanacak müdahale hizmetlerini,

b) Eğitici personel: Eğitim alanında uzmanlaşmış akademik kadro, uzman/pratisyen tabipler, ambulans ve acil bakım teknikerleri, anestezi uzmanları ve hemşireler gibi sağlık meslek mensuplarını,

c) Muharebe veya operasyonel cankurtaranı: Belirli muharip birimlerde eğitim almış ve sağlık personeli yokluğunda acil müdahalelerde yaklaşık eğitim süreleriyle yetkilendirilen personeli,

ç) Muharip veya operasyonel sıhhiye: Özel kuvvetler ve komando birlikleri, jandarma operasyonel birimleri gibi çeşitli askeri ve güvenlik teşkilatlarındaki muharebe sağlık personelini,

d) Sağlık paketi: Operasyonel ihtiyaçlara uygun olarak belirli ilaç ve tıbbi malzemelerin oluşturduğu sağlık malzeme paketi,

e) Sıhhiye simülasyon eğitim merkezi: Acil tıbbi müdahale eğitimleri için kullanılan sahada simülatörlerle gerçekçi eğitim ortamları yaratan merkezler,

f) Simülasyon eğitimi: Gerçekçi senaryolarla hastaların ve olayların taklidinin yapıldığı uygulamalı eğitim metodları,

şeklinde tanımlanmaktadır.

Acil tıbbi müdahale yetki ve sorumlulukları

MADDE 4- (1) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin acil tıbbi müdahale yetkileri şu şekilde belirlenmiştir:

a) Olay yerinde değerlendirme ve triyaj gerçekleştirme.

b) Yaşam bulgularını ölçme ve değerlendirme.

c) Kanamanın durdurulmasına yönelik müdahale gerçekleştirme.

ç) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) uygulama ve otomatik defibrilatör kullanma.

d) Havayolu açıklığı sağlama ve gerekli solunum desteği verme.

e) Açık göğüs yaralanmasına müdahale etme.

f) Tansiyon pnömotoraktta müdahale etme.

g) Oksijen tedavisi uygulama.

ğ) İntravenöz sıvı uygulama ve volüm genişleticilerin infüzyonunu gerçekleştirme.

h) Kemik içi ve adale içi enjeksiyon yapma.

ı) Cilt altında ve cilt üzerine enjeksiyon yapma.

j) Lokal anestezi uygulama.

k) Yaraları kapatma işlemlerinde bulunma.

l) Sağlık paketindeki taktik acil ilaçları kullanma.

m) Kırık ve travma durumlarında stabilizasyon sağlama.

n) Çevresel yaralanmalara müdahale etme.

o) Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) durumlarına müdahale etme.

ö) Yanıklar ve şok durumlarının müdahalesi.

p) Yaralara bakma ve sağlık koruma önlemleri uygulama.

r) Stres durumu yönetme ve yaralı tahliyesi için hazırlık yapma.

s) Uygun taşıma tekniklerini kullanma.

(2) Acil müdahale süreçlerinde kayıtlar en kısa sürede düzenlenmelidir. Profesyonel destek sağlayan ilgili bakanlıklar orantılı sorumluluk taşımaktadır.

Eğitim ve belgelendirme süreci

MADDE 5- (1) Muharip veya operasyonel sıhhiye personeli ile polis özel harekat sıhhiyesinin eğitim süreçleri şu şekilde yürütülmektedir:

a) Eğitimler, yetkili eğitici personel tarafından Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlar veya üniversitelerde düzenlenir.

b) Eğitim programları, Sağlık Bakanlığının onayına bağlı olarak minimum 260 ders saati sürecek şekilde tamamlanmalıdır. Belirtilen süre içinde davranış, teori ve uygulama alanında yeterli katılım sağlanması zorunludur.

c) Eğitim sonunda yapılan sınavlardan 80 ve üzeri not alanlar başarılı kabul edilir. İlk sınavda başarısız olanlara ek sınav hakkı verilmektedir.

ç) Eğitimi başarıyla tamamlayanların, simülasyon eğitimine tabi tutulması gerekmektedir ve bu süreçte de devamsızlık kontrolleri yapılacaktır.

d) Başarıyla tamamlanan eğitim sonrasında kurs bitirme belgeleri düzenlenecek, bu belgeler kişisel dosyalarda tutulacaktır. Beş yıl sonunda ayrıca tazeleme eğitimi şarttır.

e) Tazeleme eğitimi kapsamındaki süreçlerde de uygun katılım oranları sağlanmalıdır; devamsızlık veya başarısızlık sonucunda ek eğitim planlanacaktır.

f) Beklenmedik durumların ortaya çıkması halinde eğitimlerin ertelenmesi mümkün olacaktır. Ancak bu süre zarfında geçerli yetki belgelerinin kullanılması sağlanacaktır.

(2) Muharebe veya operasyonel cankurtaranı eğitimi ise benzer prensipler çerçevesinde düzenlenecek ve sertifikalandırılacaktır.

Yönetmeliğin uygulama süreci

MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik, uygulamalar sırasında ortaya çıkan sorunların zamanında ilgili bakanlıklara ulaştırılması açısından düzenlemeler içermektedir.

Yürürlükten kaldırılan düzenlemeler

MADDE 7- (1) Daha önceki düzenlemeleri içeren 22/3/2016 tarihli ve 29661 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 8- (1) Bu yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Yürütme

MADDE 9- (1) Bu yönetmeliğin hükümleri, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Sağlık Bakanı tarafından uygulanacaktır.