Dijitalleşmeyle birlikte, hibrit çalışma modeli, iş süreçlerinin hem ofiste hem de uzaktan yürütülmesine olanak sağlıyor. 25 Eylül tarihli ve 33381 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle hibrit çalışma modeli düzenlendi.

Bu değişiklikle, işyerinde ve uzaktan yürütülecek günler ile çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirtilmesi gerekecek. İstanbul Arel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçil Gürün Karatepe, bu düzenlemenin çalışma şartlarının daha açık ve karşılıklı bir mutabakata dayalı belirlenmesi açısından kritik öneme sahip olduğunu aktardı.

'HİBRİT ÇALIŞMADA GÜNLER VE SAATLER SÖZLEŞMEDE BELİRTİLECEK'

Doç. Dr. Seçil Gürün Karatepe, "Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 9. maddesine ek yan fıkrayla, işin bir kısmının ofiste, diğer kısmının ise uzaktan yapılması düzenlendi. Bu bağlamda, çalışanın hem ofiste hem de uzaktan çalışacağı günler ile mesai saatleri iş sözleşmesinde net bir şekilde belirtilecektir" dedi.

Doç. Dr. Karatepe, düzenleme hakkındaki değerlendirmesinde, "Hibrit çalışma modelinde hangi günlerin ofiste, hangi günlerin uzaktan çalışılacağının net bir şekilde belirlenmesi, hem çalışan hem de işveren açısından büyük önem taşıyor. Bu durum, tarafların beklentilerinin belirginleşmesine ve olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı oluyor" şeklinde konuştu.

Doç. Dr. Karatepe, "Örneğin, haftanın üç günü ofiste, iki günü ise uzaktan çalışma şeklinde bir program yapılabilir. Ancak bu yönetmelik, tüm çalışanlar için sabit bir uzaktan çalışma günü belirlemiyor. Çalışma düzeni, işin niteliğine ve tarafların anlaşmasına göre şekillenecektir. Hibrit çalışma düzenlemesi, çalışanlara otomatik bir uzaktan çalışma hakkı tanımıyor; işin niteliği ve tarafların rızası doğrultusunda karma bir çalışma modelinin iş sözleşmesiyle belirlenmesine olanak tanıyor" diye açıkladı.

'İŞÇİ VE İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ DEVAM EDİYOR'

Doç. Dr. Karatepe, "Hibrit çalışma modeline geçiş, işçi ve işverenin yasal yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor. Çalışma süreleri, dinlenme hakları ve iş sağlığı ile güvenliği gibi hususlar geçerliliğini koruyor. Hibrit çalışma gün ve saatlerinin iş sözleşmesinde açıkça belirtilmesi, çalışma koşullarının öngörülebilirliği açısından önem taşıyor. Ayrıca, herhangi bir değişikliğin hukuki niteliği, değişikliğin kapsamı ve olayın özelliklerine göre değerlendirilecektir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda işverenin sorumlulukları da devam etmektedir. Yönetmeliğin 12. maddesi gereği işveren, çalışanı gerek önlemler hakkında bilgilendirmeli ve gerekli eğitimleri vermelidir" dedi.

Doç. Dr. Karatepe, "Uzaktan veya hibrit çalışma uygulamaları, işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sorumluluklarını sona erdirmiyor. Çalışanların haklarının korunması ve güvenli çalışma koşullarının sağlanması, her iki çalışma modelinde de önemli bir gereklilik olmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.

'ELEKTRİK VE İNTERNET GİDERLERİ NASIL KARŞILANACAK'

Doç. Dr. Karatepe, "Uzaktan çalışma sırasında kullanılan ekipmanların ve iş süreçleri esnasında ortaya çıkan giderlerin karşılanması, yönetmeliğin önemli maddeleri arasında yer alıyor. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre, iş için gerekli malzemelerin, eğer sözleşmede başka bir şey belirtilmediyse, işveren tarafından sağlanması esas. Yönetmeliğin 8. maddesi ise işin yürütülmesi nedeniyle doğan zorunlu giderlerin tespit edilmesini ve karşılanmasını iş sözleşmesinde düzenlemeyi öngörüyor. Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca, uzaktan çalışmanın yapılacağı adresle ilgili maliyetlerin nasıl karşılanacağı, çalışan ve işveren arasında birlikte belirleniyor. Elektrik ve internet gibi giderlerin düzenlenerek karşılanması, taraflar arasında olabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı oluyor. Genel olarak, sabit bir elektrik ya da internet ödeme tutarı mevcut değil. Giderlerin karşılanması sürecinde işin niteliği ve oluşan zorunlu maliyetler dikkate alınıyor" ifadelerini dile getirdi.

Doç. Dr. Karatepe, "Uzaktan çalışma sırasında doğan giderlerin kim tarafından ve hangi şartlar altında karşılanacağının iş sözleşmesinde net olarak tanımlanması gerekiyor. Bu durum, hem çalışan hem de işveren açısından daha şeffaf bir iş ilişkisi kurulmasına katkı sağlıyor" değerlendirmesinde bulundu.

'İLETİŞİM VE ÇALIŞMA SAATLERİNİN PLANLANMASI ÖNEMLİ'

Doç. Dr. Karatepe, "Hibrit çalışma modelinin etkili bir şekilde yürütülebilmesi için sadece çalışma günlerinin değil, iletişim araçlarının ve zaman aralıklarının da belirlenmesi gerekmektedir. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 9. maddesi, uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman dilimi ve süresinin iş sözleşmesinde belirtilmesini öngörüyor. Eklenen yeni fıkrayla, hibrit çalışma modelinde çalışanın ofiste ve uzaktan çalışacağı günlerin yanı sıra çalışma saatlerinin de belirlenmesi amaçlanıyor. Yönetmeliğin 10. maddesi ise işçi ve işveren arasındaki iletişim yönteminin belirlenmesini düzenliyor" şeklinde açıkladı.

Doç. Dr. Karatepe, düzenli bir iletişim planının, hibrit çalışma modelinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını belirterek, "Çalışanların hangi saatlerde ulaşılabilir olacağının, görev ve sorumluluklarının daha önceden belirlenmesi, iş süreçlerinin aksaksız ilerlemesini desteklemektedir. Açık bir iletişim planı, hibrit çalışma modelinin verimliliği için kritik öneme sahiptir" dedi.

'HİBRİT ÇALIŞMA HEM ÇALIŞANLARA HEM İŞLETMELERE AVANTAJ SUNUYOR'

Doç. Dr. Karatepe, "Hibrit çalışma, işe gidiş ve geliş için harcanan zamanın azalmasıyla çalışanların kişisel yaşamlarına daha fazla zaman ayırmasını sağlıyor. İşletmelere göre ise ofis alanlarının daha etkin kullanımı ve dijital iş süreçlerinin geliştirilmesi gibi avantajlar sunuyor. Ancak bu modelin başarılı olabilmesi için görev dağılımının net bir şekilde yapılması, iletişimin düzenli olması ve performansın sonuçlar üzerinden değerlendirilmesi önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.

Doç. Dr. Karatepe, hibrit çalışmanın yalnızca mekan değişikliğiyle sınırlı olmadığını açıkladı ve "Bu modelin etkili sonuçlar alabilmesi için esnek çalışma olanakları ile çalışanların hak ve sorumluluklarının dengeli bir şekilde ele alınması gerekiyor. Çalışma koşullarının önceden belirlenmesi, hem işletmelerin planlama süreçlerini hem de çalışanların günlük yaşamlarını kolaylaştırmaktadır" dedi.