Fon krizinin ardından, şirketler ve hanehalkları finansman sıkıntısı yaşıyor. Bloomberg Türkiye ve İsveç Ekonomisti Selva Baziki, Mesele Ekonomi programında kriz sonuçlarını ve enflasyonun geleceği hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Merkez Bankası'nın son Enflasyon Raporu'nda 2026 yılı için enflasyon tahminini yüzde 29.5, 2027 için ise yüzde 21 olarak güncellemesini değerlendiren Baziki, 2026 tahmininin genelde beklentilerle örtüşse de, 2027 tahmini konusunda genel bir farklılık olduğunu söyledi.

Baziki, "Bu yıl sonu için 30 civarında bir değer tahmin ediyorduk; Merkez Bankası'nın tahmini de bu yönde, ancak biz 29.8'lik bir beklentimiz olduğunu belirtmiştik," diye ifade etti.

Asıl ayrışmanın 2027 yılında ortaya çıkacağını belirten Baziki, "21 tahmini konusunda Merkez Bankası ile aynı görüşte değiliz; bu durum, olumlu bir bakışı işaret ediyor," şeklinde konuştu.

Merkez Bankası'nın yüzde 21'lik enflasyon tahminini düşük gördüğünü belirten Baziki, kendi beklentilerinin yüzde 24 civarında olduğunu kaydetti. Döviz kurları, petrol fiyatları ve Orta Doğu'daki mevcut durumun getirdiği riskleri Merkez Bankası'na göre daha yüksek değerlendirdiğini vurguladı.

Faiz indirimlerinin devam edip etmeyeceğine dair Baziki, ekonomik büyümedeki yavaşlamanın faiz kararları üzerinde etkili olacağına dikkat çekti ve iç talep ile Türk ürünlerine yönelik dış talebin zayıfladığını ifade etti.

Fon krizinin ekonomik faaliyet üzerinde etkili olduğunu, ancak yavaşlamanın arka planında uzun süreli sıkı para politikalarının bulunduğunu belirtirken, "Büyüme gerçekten yavaş," dedi.

Merkez Bankası'nın enflasyonu düşürmeyi hedeflerken ekonomik baskıları da dikkate alacağını söyleyen Baziki, "Bu iki faktörü göz önünde bulundurursak, Merkez Bankası'nın faizi makul adımlarla indirmeye devam edeceği sonucunu çıkarıyoruz," diye ekledi.

Baziki, ekonomik zayıflık nedeniyle faiz indirimlerin hızlanabileceğine dair öngörülerde bulundu.

"Tek hane maalesef 2031'e kadar yok"

Türkiye'de enflasyonun tek hanelere düşme zamanını değerlendiren Baziki, kendi modellemelerinin uzun bir dezenflasyon sürecini işaret ettiğini söyledi.

Baziki, "Tek haneli enflasyon bizim öngörülerimize göre 2031'e kadar mümkün görünmüyor. Merkez Bankası'nın yüzde 5 hedefi ise 2031'den sonraki bir tarihte belirlenecek," dedi.

Geçmişteki yüksek faiz oranlarının reel anlamda aynı ölçüde sıkılaşma sağlamadığını ifade eden Baziki, bu durumun ekonominin uzun süredir yavaş büyümesine neden olduğunu anlattı.

Uzun vadeli tahminler için belirsizliklerin varlığını da dile getiren Baziki, "Modeller genellikle basit varsayımlara dayanıyor," şeklinde konuştu.

Özellikle önümüzdeki altı çeyrek için daha sağlam sonuçlar veren modellerin, uzun vadeli tahminlerin güvenilirliğinin azaldığını ifade etti.

"Şu anı ve geleceği etkileyen bir etkisi var"

Fon krizinden sonra hanehalklarının ve şirketlerin nakit akışında sıkışıklık yaşandığını belirten Baziki, yatırım gelirlerine güvenerek yapılan harcamaların zorlaştığını ifade etti.

Baziki, "Pay piyasasına yaptığı yatırımdan geri dönüş bekleyen bireyler veya kuruluşlar bu ödemeleri yapamıyorlar," diyerek mevcut durumun etkilerini açıkladı.

Krizin tüketim üzerindeki etkisinin yalnızca mevcut harcamalarla sınırlı kalmadığını ifade eden Baziki, şu sözlere yer verdi:

"Hanehalkı veya firmaların yaptığı yatırımlar alacakları yüksek getirilerle harcama yapmayı hedefliyordu; artık o harcamalar gerçekleşmeyecek. Yani mevcut durumu ve geleceği de etkileyecek bir durum söz konusu."

Fon krizinin etkilerinin ne kadar süreceğine de değinen Baziki, ekonomi yönetiminin attığı adımlar üzerine bir toparlanma senaryosu geliştirdiklerini anlattı.

Baziki, "Eğer altı ay içinde bu akışı yönetebilirsek, şu an belki sorunlar yaşanıyor ancak gelecekte dengelenecek," dedi.

Takipteki alacaklardaki artışın beklenen bir durum olduğunu belirten Baziki, Merkez Bankası'nın kredi büyüme sınırlarını genişletmesini, sıkışan bireyler ve şirketler için bir adım olarak değerlendirdi.

Fon piyasasındaki değer kaybının milli gelir üzerindeki muhtemel etkisini de hesapladıklarını söyleyen Baziki, "Market cap erimesinin milli hasıla üzerindeki etkisini yüksek oranlarda görmüyoruz," diye belirtti.

Krizin enflasyonu aşağıya çekebileceğini ancak hesapladıkları etkilerin Merkez Bankası'nın faiz kararlarını değiştirecek boyutta olmadığını sözlerine ekledi. Bu değerlendirmenin piyasalardaki güvenin yeniden inşasına bağlı olduğunu vurguladı.

Baziki, "Güvenin tekrar sağlanması, hem Türk lirası hem de borsa için önemli bir unsur," şeklinde sonlandırdı.