Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirketlere ait ticari araçların sigortasız kişiler tarafından kullanılması durumunda uygulanan yaptırımlara dair yeni bir düzenleme yaptı. Trafik denetimlerinde, sürücülerle araç sahipleri arasındaki işçi-işveren ilişkisi araştırılacak. Bu sayede, aracını arkadaş veya akrabalarına ödünç veren şirket sahiplerine yalnızca trafik tutanağına dayanarak ceza verilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında 2021’den beri Emniyet Genel Müdürlüğü ile SGK arasında uygulamalar yürütülmekte. Ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık durumları sürekli inceleniyor.

Trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan kişilere ait bilgiler SGK’ya gönderiliyor. Kurum, sürücünün sigortalı olup olmadığını araştırarak, kayıt dışı çalışmanın tespiti halinde araç sahibi işverene idari işlem başlatabiliyor.

Sürücü ve araç sahibi SGK'ya Çağrılacak

SGK’nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelgesi ile trafik tutanaklarına dayalı sigortalılık işlemlerinde yeni bir uygulama getirildi.

Düzenlemeye göre, trafik cezası tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi işveren arasında geçmişte herhangi bir çalışma ilişkisi yoksa, yalnızca tutanağa dayanarak sigortalılık tescili ve ceza işlemi yapılmayacak.

Bu dosyalar sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Araç sahibi ve sürücünün ifadelerine başvurularak, iş ilişkisi olup olmadığı araştırılacak.

İncelemede akrabalık, arkadaşlık ve aracın ödünç verilmesi gibi durumlar göz önünde bulundurulacak. Hazırlanan rapora göre sigortalılık ve idari para cezası işlemleri yapılacak.

Sürücünün aynı işverenin işyerinde daha önce sigortalı olarak çalıştığı belirlenirse, mevcut usul ile işlem yapılabilecek.

Trafik Cezası Tutanakları SGK'ya Gönderiliyor

İl emniyet müdürlükleri tarafından ticari amaçla kullanılan araçlara yönelik düzenlenen ve sürücüye tebliğ edilen trafik cezası tutanaklarının bilgileri SGK’ya bildiriliyor.

Kurumla paylaşılan veriler arasında aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı ve soyadı, cezanın verildiği tarih gibi bilgiler bulunuyor.

SGK'nın Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri bu bilgileri, sürücünün ticari araç sahibine ait iş yerinde kayıt dışı çalışıp çalışmadığını araştırmak için kullanıyor.

Birden Fazla Tespitte İşe Giriş Tarihi Belirleme

Yeni düzenleme ile aynı işyerinde birden fazla kez çalıştıkları tespit edilen kişilerin sigortalılık süreleriyle ilgili esaslar belirlendi.

Buna göre, aynı iş yerinde çalışmaya dair birden çok belge veya bilginin SGK’ya ulaşması halinde, en eski tarihli tespit işe giriş tarihi kabul edilecek.

Aynı ay içinde veya sonraki aylarda çalıştıkları belirlenen her gün için bir günlük sigortalılık hizmeti tanınacak. Bu, kısmi süreli çalışma olarak değerlendirilecek.

Çalışma tespiti yapılmayan bir ayın ardından yapılan yeni bir tespit, ilk tespit yeni işe giriş sayılacak. Önceki ilişki, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erecek.

Sigortasız İşçi Çalıştırana Uygulanan Ceza

Şirkete ait ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edildiğinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi gereğince işverene idari para cezası veriliyor.

2026 yılı brüt asgari ücreti dikkate alındığında, işe giriş bildirgesinin verilmediğinin tespiti halinde her bir sigortasız çalışan için 66 bin 60 lira ceza kesiliyor.

Aynı ihlalin bir yıl içinde yeniden tespit edilmesi durumunda ceza, her sigortasız çalışan için brüt asgari ücretin beş katı olan 165 bin 150 liraya yükseliyor.

Ayrıca sigortasız çalışmanın prim ve hizmet belgelerine yansıtılmaması, ücret bordrolarında eksiklikler veya yasal kayıtların geçersiz sayılması gibi durumlarda ek idari cezalar uygulanabiliyor.

Araç Sahiplerine Ceza Kesilmeyecek

Düzenleme, şirket adına kayıtlı ticari bir aracın sigortasız bir kişi tarafından kullanılmasını, yalnızca kayıt dışı istihdam olarak değerlendirmeyi engelleme amacı taşıyor.

Araç sahibinin eşi, akrabası, arkadaşı veya yakınları tarafından aracın kişisel amaçlarla ve geçici süreyle kullanılması durumunda, taraflar arasındaki ilişki incelenecek.

Eğer sürücünün işvereni yanında fiilen çalışmadığı ve aralarında hizmet ilişkisi bulunmadığı tespit edilirse, kayıt dışı istihdam gerekçesiyle ceza uygulanmayacak.

Ancak sürücünün gerçekte işyerinde çalıştığı anlaşılırsa, SGK sigortalılık tescili, prim tahakkuku ve idari para cezası işlemlerini başlatabilecektir.

Yeni genelge, yayımlandığı tarihte SGK birimlerinde incelemesi devam eden ve henüz sonuçlandırılmamış dosyalar için de geçerlidir.